Với những tương tác xuyên biên giới trong thế giới hiện đại của toàn cầu hóa ngày càng tăng với tốc độ chóng mặt, nỗ lực quốc tế để phát triển các quy định điều chỉnh hoạt động thường không theo kịp với thực tế.
Một ví dụ điển hình mà thế giới phải đối mặt trong thế kỷ 21 là cuộc đấu tranh của Tổ chức Thương mại Thế giới đạt được thỏa thuận về các quy tắc thương mại toàn cầu mới.
Trong một cuộc họp bộ trưởng WTO được tổ chức vào cuối năm ngoái, các quốc gia thành viên đã nhất trí thông qua một gói các biện pháp "tạo thuận lợi cho thương mại", như đơn giản hóa thủ tục hải quan. Tuy nhiên, sự phản đối của Ấn Độ và một số nước khác đã ngăn chặn việc thông qua các biện pháp này theo thời hạn ngày 31 tháng 7.
Những cuộc phản đối này đã làm tàn lụi thêm triển vọng đối với Vòng đàm phán Doha (DDA) trong khuôn khổ WTO, bắt đầu vào năm 2001.
Đàm phán Doha đã nhiều lần đứng trên bờ vực thẳm và các nhà đàm phán đã ngăn chặn sự sụp đổ của nó bằng cách thu hẹp phạm vi đàm phán và thực hiện các bước khác. Nhưng những nỗ lực để duy trì các vòng đàm phán rõ ràng đã đạt đến giới hạn của nó.
Trong khi đó, số nước tìm cách đạt được thỏa thuận thương mại tự do với các đối tác kinh doanh của họđang ngày càng tăng. Xu hướng này đang đe dọa sự xuống hạng của WTO với vai trò thứ yếu trong tự do hóa thương mại.
Vấn đề với các FTA là những cuộc đàm phản để bãi bỏ hoặc giảm thuế quan phân biệt đối xử, chỉ áp dụng cho các nước có liên quan. Các quốc gia khác bị từ chối những lợi ích của thỏa thuận.
Ngược lại, WTO, thông qua các nguyên tắc phân biệt đối xử để đảm bảo rằng các thỏa thuận thương mại tự do được áp dụng như nhau đối với tất cả các nước tham gia. Đây là đặc điểm ưu việt của WTO, bất chấp sự gia tăng của các FTA.
Số lượng các nước thành viên WTO và khu vực đã tăng lên 160 từ 128 khi nó được thành lập vào năm 1995. Ngoài ra, hơn 20 quốc gia hiện đang trải qua quá trình đàm phán để trở thành thành viên WTO.
WTO cũng đã chứng tỏ mình là một cơ chế hiệu quả để giải quyết tranh chấp thương mại giữa các quốc gia.
Đầu tháng 8, WTO đã ra phán quyết Trung Quốc vi phạm quy định thương mại khi hạn chế xuất khẩu đất hiếm hoặc kim loại, ủng hộ yêu cầu bồi thường được thưa kiện bởi Nhật Bản, Hoa Kỳ và Liên minh châu Âu.
Mặc dù vậy, độ tin cậy của WTO sẽ bị suy yếu nếu tiếp tục thất bại trong việc đề ra các quy tắc thương mại mới phù hợp với thời đại.
Một trong những lý do chính cho cuộc đấu tranh của WTO để kết thúc đàm phán là nguyên tắc thống nhất của nó, đòi hỏi quyết định bởi sự đồng thuận giữa các thành viên. Quy tắc này có thể được mô tả là dân chủ, nhưng nó thường là một thách thức để xây dựng sự đồng thuận trong số 160 quốc gia có lợi ích khác nhau.
WTO cần mở rộng phạm vi phương pháp ra quyết định linh hoạt như một phần của nỗ lực của mình để thiết lập các quy tắc thương mại mới nhanh chóng.
Một số lĩnh vực đang trông đợi các quy tắc thương mại toàn cầu mới, chẳng hạn như đầu tư và thương mại điện tử.
Theo http://ajw.asahi.com - MD
Từ khóa: WTO, linh hoạt, thiết lập, quy tắc, thương mại, toàn cầu
