Xây dựng lại chủ nghĩa đa phương và đối phó chủ nghĩa bảo hộ là một trong những nhiệm vụ cấp bách nhất mà Hàn Quốc, nền kinh tế vốn phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu, phải đối mặt, trong bối cảnh căng thẳng thương mại giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc ngày càng gia tăng cùng với một đại dịch chưa từng có trong lịch sử.
Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) do Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in và những người đồng cấp ký vào Chủ nhật (15/11) sẽ giúp Hàn Quốc đẩy mạnh hơn nữa hoạt động xuất khẩu.
Theo Bộ Thương mại Seoul, RCEP sẽ chính thức được thực thi sau khi được quốc hội của các quốc gia thành viên thông qua.
Kể từ năm 2012, Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), cùng với các đối tác đối thoại của mình là Hàn Quốc, Trung Quốc, Nhật Bản, Australia và New Zealand đã tìm cách tạo ra một hiệp định thương mại tự do rộng lớn, có thể tạo ra một khối kinh tế chiếm 1/3 GDP của thế giới. RCEP còn chiếm khoảng một phần tư thương mại toàn cầu và một phần ba dân số thế giới.
Ban đầu, thỏa thuận còn mong muốn bao gồm Ấn Độ, nhưng New Delhi cuối cùng đã quyết định không gia nhập khối. Nếu có thêm Ấn Độ, quy mô của RCEP sẽ còn to lớn hơn khi chiếm một nửa dân số toàn cầu.
Bộ Thương mại, Công nghiệp và Năng lượng Hàn Quốc cho biết: “Một FTA có quy mô kỷ lục như vậy sẽ giải quyết những bất ổn trong môi trường kinh doanh toàn cầu và thúc đẩy thương mại tự do”. “Điều này cũng sẽ giúp Hàn Quốc đối phó tốt hơn với sự suy yếu của chủ nghĩa đa phương và tình trạng nội địa hóa các chuỗi giá trị toàn cầu.”
Bộ Thương mại, Công nghiệp và Năng lượng Hàn Quốc cũng dẫn chứng rằng, xuất khẩu của Hàn Quốc sang ASEAN đã tăng từ 38,7 tỷ USD vào năm 2007 lên con số khổng lồ 95,1 tỷ USD vào năm 2019, nhờ vào FTA Hàn Quốc-ASEAN. Điều đó cho thấy, RCEP có thể giúp nền kinh tế lớn thứ tư châu Á mở rộng sự hiện diện của mình ở Đông Nam Á hơn nữa.
Về quy mô kinh tế, RCEP đánh bại các khối kinh tế khu vực khác như Hiệp định Hoa Kỳ - Mexico - Canada (USMCA) và Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP).
Năm 2019, xuất khẩu của Hàn Quốc sang các quốc gia thành viên của USMCA đạt 89,8 tỷ USD, trong khi xuất khẩu sang CPTPP đạt 126 tỷ USD. Trong khi xuất khẩu của Hàn Quốc sang các quốc gia RCEP ngấp nghé 269 tỷ USD.
Thỏa thuận này cũng có ý nghĩa quan trọng vì nó sẽ đẩy nhanh nỗ lực hạ thấp các rào cản thương mại của Hàn Quốc, trong bối cảnh chủ nghĩa bảo hộ đang bùng phát từ cuộc chiến kinh tế Trung-Mỹ cùng với xung đột thương mại giữa Seoul và Nhật Bản.
Tranh cãi thương mại giữa Washington và Bắc Kinh có khả năng sẽ không sớm kết thúc, mặc dù Tổng thống đắc cử của Mỹ Joe Biden được nhiều người coi là cởi mở hơn với thương mại tự do so với tổng thống đương nhiệm Donald Trump.
Mỹ có thể đề nghị gia nhập CPTPP trong tương lai gần, một động thái nhằm xây dựng mạng lưới chuỗi cung ứng và thương mại cho riêng Mỹ.
Hàn Quốc, quốc gia phụ thuộc vào Mỹ và Trung Quốc khi kim ngập xuất khẩu của Hàn Quốc sang 2 nước này chiếm đến 40% tổng kim ngạch xuất khẩu, đã và đang nỗ lực đa dạng hóa danh mục thương mại và thâm nhập sâu hơn vào các nước Đông Nam Á.
Hàn Quốc và Philippines đã tổ chức vòng đàm phán chính thức thứ năm về FTA của hai nước vào tháng 1 năm nay. Các cuộc đàm phán với Malaysia cũng đang được tiến hành, và Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện (CEPA) với Indonesia cũng đang chờ một lễ ký chính thức.
Gần đây hơn, Hàn Quốc đã khởi động đàm phán FTA với Campuchia.
“Hàn Quốc có thể tìm kiếm các cách tiếp cận song phương và đa phương trong thương mại toàn cầu bên cạnh RCEP và các FTA hiện có”, Viện Chính sách Kinh tế Quốc tế Hàn Quốc (KIEP) cho biết trong một báo cáo.
Một khía cạnh đáng chú ý khác của RCEP là đây là thỏa thuận thương mại tự do đầu tiên được ký kết giữa Hàn Quốc và Nhật Bản.
Mối quan hệ giữa hai nước gần đây đã trở nên xấu đi sau khi Tokyo đột ngột hạn chế xuất khẩu các nguyên liệu công nghiệp quan trọng sang Hàn Quốc vào năm ngoái.
Lĩnh vực dịch vụ cũng sẽ được hưởng lợi từ RCEP so với các FTA hiện có, vì RCEP cung cấp cho các công ty giải trí và công ty game của Hàn Quốc khả năng tiếp cận thị trường nước ngoài nhiều hơn.
Tuy nhiên trong RCEP, Hàn Quốc vẫn duy trì các rào cản cao trong một số lĩnh vực nhất định để bảo vệ các phân khúc dễ bị tổn thương của mình.
Bộ Nông nghiệp, Thực phẩm và Nông thôn Hàn Quốc cho biết họ sẽ duy trì mức thuế cao đối với các nông sản như gạo, ớt, tỏi, hành và táo.
Xuất khẩu tháng 10 của Hàn Quốc đã giảm 3,6% so với cùng kỳ năm trước do tháng này có ít ngày làm việc hơn và sự bùng phát trở lại của virus corona, làm tiêu tan sự phục hồi ngắn ngủi của tháng trước đó.
Trước đó hồi tháng 2, xuất khẩu của Hàn Quốc đã có được mức tăng 4,5%, lần phục hồi đầu tiên sau 14 tháng. Nhưng kể từ đó, nước này đã phải hứng chịu hậu quả kinh tế toàn diện do đại dịch, với xuất khẩu giảm vào tháng 3 khi số ca nhiễm COVID-19 trên toàn cầu leo thang, và tốc độ giảm tiếp tục tăng nhanh trong tháng 4 (giảm 25,5%) và tháng 5 (giảm 23,6%).
Nguồn: Yonhap News
Từ khóa: RCEP, rào cản, xuất khẩu, mức thuế, phục hồi, nông sản, hậu quả, đại dịch
