Hiệp định thương mại tự do Việt Nam – EU (EVFTA) khởi động đàm phán vào tháng 10 năm 2012 đến nay đã trải qua 08 phiên đàm phán chính thức, phiên mới nhất vào tháng 6 năm 2014 và hai bên đã đặt mục tiêu kết thúc đàm phán vào cuối năm 2014. Tuy nhiên, hiện nay đàm phán đang gặp nhiều khó khăn, một trong những khó khăn đó là chương Mua sắm chính phủ (MSCP).
Tại Hội nghị “Triển khai kế hoạch xây dựng phương án đàm phán của TP. HCM về nội dung mua sắm chính phủ trong Hiệp định thương mại tự do giữa Việt Nam và Khối Liên minh châu Âu”, ông Lê Văn Tăng – Cục trưởng Cục quản lý đấu thầu – Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết đây là 1 trong 4 lĩnh vực đàm phán chủ chốt, quyết định tới quá trình đàm phán. Chương đàm phán MSCP không mới nhưng khi gia nhập WTO hay ký kết các Hiệp đinh thương mại tự do (FTA) trước đây chúng ta không bị bắt buộc phải cam kết, chỉ tham gia với tư cách là quan sát viên, khi tham gia đàm phán ký kết EVFTA và TPP thì chúng ta buộc phải đàm phán nếu muốn ký kết thành công. Đây là lĩnh vực đàm phán khó khăn, được EU chú trọng và đưa ra yêu cầu cao nhất, cao hơn cả Mỹ, Nhật đưa ra trong TPP. Trong TPP chúng ta mở cửa các chương trình mua sắm chính phủ ở cấp Trung Ương, trong EVFTA có thể chúng ta sẽ phải mở cửa đến cấp địa phương, có thể là đến cả phường, xã. Như vậy sau này khi đấu thầu những gói thầu vượt quá ngưỡng mà chúng ta cam kết thì khi đó đấu thầu trong nước được hiểu như là đấu thầu nội khối.
Được đánh giá là chương đàm phán khó khăn không chỉ vì thiếu kinh nghiệm đàm phán chương này mà còn khó khăn vì phải làm sao để chúng ta mở cửa lĩnh vực này một cách hợp lý để các nhà thầu Việt Nam lớn mạnh dần vì lâu nay nhà thầu Việt Nam luôn được đánh giá là yếu kém.
Đàm phán khó khăn diễn ra song song cả về phần Lời văn và Bản chào mở cửa thị trường. Về phần Lời văn EU đề xuất giống với lời văn Hiệp định MSCP của WTO, lời văn quy định các nghĩa vụ, nguyên tắc chung về MSCP mà tất cả các thành viên phải tuân thủ. Bản chào là Phụ lục của phần Lời văn nêu rõ mức độ mở cửa thị trường của một nước cụ thể cho các đối tác đang đàm phán, mỗi nước có một Bản chào riêng.
Ngọc Thành
Từ khóa: khó khăn, đàm phán, thương mại, hiệp định
