Đối với chính quyền ông Obama, cảm giác phấn khởi khi quốc hội Mỹ thông qua Quyền xúc tiến thương mại trong tháng 6/2015 hiện đã bị thay bằng cảm giác thất vọng. Mặc dù nhiều nước thành viên đã dự đoán TPP sẽ có kết quả cuối cùng tại vòng đàm phán ở Hawaii vào cuối tháng 7 này, nhưng đàm phán TPP lại kết thúc mà không đạt được tiến triển gì vượt bậc.
Các điểm mâu thuẫn dai dẳng trong đàm phán TPP có thể kể đến tranh chấp giữa 3 nước Mexico, Nhật Bản và Mỹ liên quan đến thuế xe tải, và vấn đề tiếp cận thị trường Canada đối với các sản phẩm sữa của New Zealand. Chiến dịch tranh cử của Canada có thể làm tê liệt khả năng hoàn tất một thỏa thuận vào mùa thu của quốc gia này; và nếu mọi thứ kéo dài lâu hơn nữa, TPP có thể sẽ bị vướng vào các vấn đề chính trị liên quan đến việc bầu cử tổng thốngở Mỹ.
Nhưng trong vòng đàm phán TPP gần đây nhất, không có vấn đề nàogây tranh cãi nhiều bằng vấn đề sở hữu trí tuệ và các phương thức bảo vệ khác dành cho ngành công nghiệp dược phẩm Mỹ. Đương nhiên, từ "bảo vệ" khôngthể nằm trong các cuộc đàm phán về thương mại tự do. Những người chỉ trích hiệp định TPP cho rằng Big Pharma, được tiếp tay bởi các nhà đàm phán của Tổng thống Obama, đang cố gắng dùng TPP để đạt được quyền kiểm soát lớn hơn đối với thị trường thuốc thế giới.
Điều này không chỉ không hiệu quả về mặt kinh tế mà còn đi ngược lại về mặt đạo đức. Với lập luận rằng các bằng sáng chế của các doanh nghiệp dược phẩm đang bị xâm phạm, cùng các quy định về tiếp cận thị trường Mỹ,các phương pháp chữa trị tiên tiến sẽ bị buộc tăng giá ở các nước thành viên TPP đang phát triển như Peru và Việt Nam, và thậm chí khiến cácnước phát triển như Úc hoặc New Zealand phải giảm việc kiểm soát chi phí dược phẩm trong hệ thống y tế chi trả duy nhất của mình.
Nhưng nhìn từ mặt khác, ở một mức độ nhất định, Mỹ đã chi trả nhiều hơn chi phí trung bình của thế giới trong việc phát triển và phân phối các loại dược phẩm mới. Nguyên nhân vì chỉ có Mỹ mớicho phép các nhà sản xuất thuốc bù đắp chi phí đắt đỏ khi tìm ra một phương thức chữa bệnh mới thông qua việc cung cấp sự bảo vệ chặt chẽ đối với bằng sáng chế,và quyền định giá khi các nhà sản xuất thuốc giao dịch với các chương trình chăm sóc y tế của chính phủ, chẳng hạn như Medicare.
Trong khi đó, hệ thống chăm sóc y tế của các nước khác lại nhập khẩu dược phẩm và bán các sản phẩm này với mức giá thấp hơn ở Mỹ.Nhìn từ quan điểm của ngành công nghiệp dược phẩm Mỹ, một số nước thành viên TPP đang cố gắng né tránh phát triển một hệ thống nghiên cứu thuốc mới, mà lạiđẩy chi phí nghiên cứu thuốc cho người nộp thuế Mỹ.
Đối với vấn đề này, thật ra Big Pharma cũng không hoàn toàn sai. Mặc dù hệ thống y dược vì lợi nhuận ở Mỹ có những điểm thiếu hiệu quả, chẳng hạn như chi phí quảng bá cao, nhưng nếu nhìn tổng thể thì hệ thống này đã phục vụ Mỹ và cả thế giới khá tốt, vì hệ thống này thúc đẩy được nhiều đổi mới hơn so với một hệ thống nghiên cứu bị nhà nước chi phối.
Mỹ nên có chính sách phù hợp hơn đối với các nước TPPđang phát triển, nhằm khiến chi phí đối với việc bảo vệ bằng sáng chế cho các nhà sản xuất thuốc sẽ được chi trả bởi những nước có đủ khả năng hơn. Đây mới là mục tiêu đúng đắn, và các nhà đàm phán Mỹ nên theo đuổi mục tiêu này đến khi thỏa thuận cuối cùng được đưa ra, chứ không nên tiếp tục theo đuổi các vấn đề buộc tội đối với các vi phạm sở hữu trí tuệ - vấn đề đang gây khó khăn cho các cuộc đàm phán TPP.
Theo washingtonpost.com– TV
Từ khóa: Vấn đề, dược phẩm, TPP
