Với mục đích thúc đẩy xuất khẩu, Mỹ đã quy định trong TPP rằng các nước tham gia vào Hiệp định thương mại mới này phải cắt giảm nhập khẩu từ Trung Quốc-đề xuất vấp phải sự phản đối từ các doanh nghiệp và các quan chức, vì họ cho rằng đề xuất trênsẽ làm gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu.
Các nhà đàm phán thương mại Mỹ đang đòi hỏi Việt Nam, nước xuất khẩu hàng may mặc lớn, phải giảm sự phụ thuộc vào nguyên phụ liệu có xuất xứ từ Trung, thì mới nhận được quyền ưu đãi tiếp cận thị trường Mỹ. Mục đích của việc này là nhằm tạo ra thị trường mới tại Việt Nam cho ngành công nghiệp dệt may của Mỹ - ngành tạo ra ¼ triệu việc làm cho người Mỹ và có tổng giá trị xuất khẩu đạt 20 tỷ USD vào năm 2014. Mỹ và Mexico là hai nhà sản xuất hàng dệt may lớn và Việt Nam chỉ đơn giản là phải chuyển nguồn cung cấp sợi và vải của mình từ Trung Quốc sang Mỹ và Mexico.
Tuy nhiên, các thương hiệu thời trang Mỹ lại phản đối, vì họ cho rằng yêu cầu trên đã không cân nhắc đến sự phức tạp của chuỗi cung ứng toàn cầu. Việt Nam là nước xuất khẩu hàng may mặc và giày dép lớn thứ hai của thị trường Mỹ, chỉ đứng sau Trung Quốc, với doanh thu13,7 tỷ USDnăm 2014. Nhưng đất nước này chỉ sản xuất được một lượng vải đủ đáp ứng 1/5 nhu cầu nội địa và phải mua một lượng vải có giá trị khoảng 4,7 tỷ USD từ Trung Quốc – chiếm khoảng ½ tổng giá trị nhập khẩu hàng năm của Việt Nam.
Các thương hiệu thời trang muốn nhập miễn thuế tất cả các mặt hàng được sản xuất tại khu vực thương mại tự do mới vào Mỹ mà không cần phải bị giới hạn bởi nguồn gốc của vải được sử dụng. Hiệp định TPP có thể sẽ giảm thuế nhập khẩu vào Mỹ đối với hàng may mặc và giày của Việt Nam từ 7% đến 32%.
Bà Julia Hughes, chủ tịch của Hiệp hội Công nghiệp thời trang Mỹ, cho biết các nhà xuất khẩu hàng dệt may của Mỹ sẽ không thể đáp ứng được đầy đủ nhu cầu vải nguyên liệu cho Việt Nam, và sẽ buộc các nhà sản xuất hàng may mặc Việt Nam tiếp tục dựa vào nguyên liệu vải từ Trung Quốc. Do đó, nếu theo yêu cầu về nguồn gốc xuất xứ như hiện nay, thì Việt Nam sẽ không được hưởng nhiều ưu đãi miễn thuế nhập khẩu vào thị trường Mỹ.
Ngành công nghiệp may mặc của Mỹ lại lập luận rằng thương mại tự do sẽ giúp tạo thêm việc làm trong ngành – vốn đang sử dụng 3 triệu lao động, bao gồm cả các nhà thiết kế và nhân viên bán lẻ. Tuy nhiên, trong Quốc hội Mỹ vẫn tồn tại nhiều tranh cãi về việc liệu Hiệp định TPPcó gây nguy hiểm cho việc làm của người Mỹ trong ngành sản xuất hay không.
Các nhà đàm phán Mỹ vẫn bảo vệ quan điểm của họ. Ông Trevor Kincaid, một phó trợ lý cho đại diện thương mại Mỹ, cho biết Hiệp định TPP "sẽ cung cấp những cơ hội mới cho các doanh nghiệp Mỹ, bao gồm cả các cơ hội liên quan đến ngành dệt may ở Việt Nam." Theo ông Kincaid, chính phủ Mỹ đang tập trung đàm phán để có thể đem đến một Hiệp định tốt nhất cho công nhân và xuất khẩu của Mỹ.
Việt Nam cũng có kế hoạch riêng. Đất nước này đangcố gắng phát triển ngành công nghiệp dệt vải nội địa một cách nhanh chóng nhất để đối phó với yêu cầu xuất xứ của Mỹ. Việt Nam hiện đang tìm cách giảm sự phụ thuộc vào hàng nhập khẩu từ Trung Quốc, nhằm giúp ngành công nghiệp may mặc đạt được nhiều lợi ích hơn từ TPP. Bên cạnh đó, các công ty Hồng Kông, Hàn Quốc và Đài Loan gần đây đã đổ hàng trăm triệu USD vào các nhà máy dệt may ở Việt Nam, với hy vọng được hưởng xuất khẩu miễn thuế vào thị trường Mỹ.
TAL Apparel Ltd, một công ty Hồng Kông, đang xây dựng một nhà máy dệt có trị giá 240 triệu USD tại Việt Nam nhằm cung cấp vải nguyên liệu cho hai nhà máy may khác của công tycũng tại Việt Nam. Ông Roger Lee, giám đốc điều hành của TAL Apparel Ltd, cho rằng ngành công nghiệp dệt vải của Việt Nam sẽ mất 5 năm mới có thể cung cấp được đầy đủ cho nhu cầu trong nước. Theo ông Lee, mua vải nguyên liệu từ các nhà cung cấp Mỹlà quá xa và quá tốn kém để có thể sản xuất ra mặt hàng cạnh tranh.
Các công ty Trung Quốc cũng đang di dời các nhà máy sang Việt Nam do lương công nhân tại Trung Quốc tăng ở nhà và cũng để bắt kịp các cơ hội do Hiệp định TPP mang lại.
Youngor Group, một hãng sản xuất may mặc Trung Quốc đang sở hữu một nhà máy ở tỉnh Nam Định (nằm ở phía Bắc của Việt Nam), đang tìm nguồn vải nguyên liệu từ Việt Nam chứ không nhập vải từ các nhà máy của mình tại Trung Quốc, với mục đích hưởng ưu đãi miễn thuế khi xuất khẩu vào Mỹ. Theo ông Yu Jian, phó tổng giám đốc của Youngor Group cho biếtcác đối thủ cạnh tranh chính của tập đoàn đã chuyển nhà máy sang Việt Nam, không những thế, rất nhiều công ty Trung Quốc khác cũng đang di dời sang đất nước này.
Ông Ou Kui, quản lý của Yanian Garment Co., một công ty may mặc Trung Quốc có trụ sở tại Hà Nội, đang tập trung vào việc sản xuất dây kéo, nút bấm và các phụ kiện khác nhằm giúp các nhà đầu tư từ Trung Quốc đáp ứng được yêu cầu về hàm lượng nội địa.
Một báo cáo gần đây của Quốc hội Mỹ nhận xét rằng ngành công nghiệp dệt may của Việt Namnếu phát triển nhanh chóng và đầy đủ, thì thậm chí có thể cạnh tranh với hàng dệt may Mỹ xuất khẩu sang Mexico.
Dưới áp lực từ các thương hiệu Mỹ, hiệp định thương mại có thể sẽ cho phép Việt Nam tiếp tục mua vải nguyên liệu và sợi từ bất cứ đất nước nào nằm trong danh sách nguồn cung thiếu hụt.
Theo http://www.wsj.com - TV
Từ khóa: TPP, Mỹ, yêu cầu, Việt Nam, vải, Trung Quốc, xuất xứ, dệt may
