Nhật Bản và Mỹ đang tiến gần hơn đến một thỏa thuận về mức thuế nhập khẩu đối với các sản phẩm nông nghiệp của Mỹ - một phần trong quá trình đàm phán hiệp định quan hệ đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP).
Thỏa thuận này giữa hai nước rất quan trọng đối với TPP. Nếu các nước thành viên TPP không ký kết được hiệp đinh này vào mùa xuân năm nay thì toàn bộ quá trình đàm phán có thể sẽ bị chệch hướng. Mỹ đã kêu gọi xóa bỏ mọi loại thuế quan trong TPP.
Nhật Bản đã cố gắng kéo dài lộ trình cắt giảm thuế quan đối với các sản phẩm nông nghiệp. Tại Nhật Bản, giá trị sản xuất nông nghiệp suy giảm trong nhiều năm qua do một bộ phận lớn nông dân đang lão hóa và diện tích đất nông nghiệp bị bỏ hoang đang tăng lên. Như vậy, mối lo ngại về các tác động tiêu cực đối với ngành nông nghiệp trong nước càng tăng lên nếu Nhật Bản đã cho phép nhập khẩu nhiều nông sản rẻ hơn trong một khoảng thời gian ngắn.
Vì những lí do này, Chính phủ Nhật Bản mong muốn đạt được lộ trình giảm thuế đối với các sản phẩm nông nghiệp quan trọng, chẳng hạn như thịt bò và thịt lợn, trong vòng hơn 10 năm. Nhật Bản hy vọng điều đó sẽ làm giảm bớt được sự chống đối trong nước và những lo ngại trong ngành sản xuất nông nghiệp.
Chính phủ Nhật Bản sẵn sàng cắt giảm đáng kể thuế suất nhập khẩu thịt bò và thịt lợn. Thịt bò Mỹ nhập khẩu sẽ được cắt giảm thuế suất từ mức 38,5% xuống còn khoảng 10% và hạ mức thuế 482 yen (4,04 USD)/kg thịt lợn giá rẻ của Mỹ xuống còn dưới 100 yen/kg.
Hội đồng sản xuất thịt lợn quốc gia Mỹ cho biết đã đạt được nhiều tiến bộ đáng kể trong việc tiếp cận thị trường thịt lợn Nhật Bản.
Mối lo ngại hàng nhập khẩu tràn vào
Nhật Bản và Mỹ sẽ thay đổi quan điểm của mình, chuyển sang xây dựng các biện pháp phòng vệ để tăng thuế nhập khẩu nếu khối lượng nhập khẩu tăng mạnh. Nhật Bản muốn quá trình áp dụng các biện pháp phòng vệ trở nên đơn giản hơn để có thể ngăn chặn kịp thời làn sóng lớn nhập khẩu nông sản từ Mỹ. Tuy nhiên, Mỹ muốn nâng cao mức khối lượng bắt đầu áp dụng biện pháp tự vệ với hy vọng thúc đẩy nhập khẩu.
Đối với Nhật Bản, rào cản lớn nhất trong các cuộc đàm phán TPP là Mỹ nhưng để kết thúc các cuộc đàm phán hiệp định thương mại tự do TPP, Nhật Bản cần tăng tốc và đẩy mạnh đàm phán với các quốc gia thành viên TPP khác.
Trưởng đoàn đàm phán của 12 nước thành viên TPP vừa nhóm họp tại New York để giải quyết các vấn đề còn tồn tại. Trưởng đoàn đàm phán TPP của Nhật Bản, ông Koji Tsuruoka đã tổ chức các cuộc đàm phán song phương với những trưởng đoàn các nước thành viên TPP, đặc biệt là Canada và New Zealand. Các cuộc đàm phán với hai quốc gia này tiến triển khá chậm. Ông Hiroshi Oe, đặc trách đàm phán thuế quan của Nhật Bản cũng đến New York để hội đàm với các quan chức các nước TPP.
Cho đến nay, Nhật Bản ít nhiều đã đạt được những thỏa thuận về mức thuế nhập khẩu với cả Brunei và Singapore. Ván ép và các sản phẩm gỗ khác cũng là một vấn đề gây tranh cãi giữa Nhật Bản và Malaysia nhưng hai nước dự kiến sẽ sớm đạt được một thỏa thuận về vấn đề này.
Với Australia, Nhật Bản đang chờ đợi phản ứng từ các chính giới của nước này. Các cuộc đàm phán với Mexico, Chile và Peru đã đạt được một số tiến bộ đáng kể. Nhật Bản đã ký kết các hiệp định hợp tác kinh tế với các quốc gia này và vì vậy, dễ dàng đạt được tiến bộ trong các cuộc đàm phán TPP.
Nhiều rào cản
Với các nước như Việt Nam, New Zealand và Canada, Nhật Bản đang vấp phải không ít trở ngại. Mặc dù hiệp định đối tác kinh tế với Việt Nam là đã có hiệu lực nhưng hai nước vẫn chưa đạt được một thỏa thuận về thuế nhập khẩu gạo và ô tô. Tuy nhiên, một quan chức chính phủ Nhật tham gia đàm phán cho biết "chúng tôi sẽ đạt được tiến bộ đáng kể trong các vòng đàm phán tới".
New Zealand là một ví dụ đáng kể về loại bỏ thuế nhập khẩu của Nhật Bản. Nước này đang kêu gọi Nhật Bản mở cửa thị trường phô mai và các sản phẩm sữa khác từ New Zealand. Nhật Bản dự định áp dụng mức thuế suất thấp hoặc miễn thuế cho các sản phẩm này nhưng hai nước vẫn chưa kết thúc đàm phán để đi đến quyết định cuối cùng.
Các sản phẩm từ sữa cũng là một vấn đề khúc mắc trong các cuộc đàm phán của Nhật Bản với Canada. Tiến độ đàm phán của Canada khá chậm chạp, không chỉ với Nhật Bản mà còn với các nước thành viên TPP khác. Các nhà quan sát đang quan ngại về khả năng Canada rút lui khỏi các vòng đàm phán TPP, gây nguy cơ làm chệch hướng cả tiến trình đàm phán TPP.
Theo AsemconnectVietnam
Từ khóa: Nhật Bản, thỏa hiệp, Mỹ, thuế quan, thịt bò, thịt lợn, TPP
