Hiệp định Quan hệ đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) đầy tham vọng, nhằm thiết lập một khu vực tự do thương mại toàn diện giữa các nền kinh tế vành đai Thái Bình Dương với Mỹ và Nhật Bản đã bế tắc trong hơn một năm qua.
Tham vọng này không có mặt của hai nhà xuất khẩu khổng lồ là Hàn Quốc và Trung Quốc, đã vô tình đẩy hai nước vào một cuộc đàm phán tự do thương mại song phương với nhiều đột phá trong thời gian gần đây, tiến sĩ Stefan Lippert viêt trên tờ World Review.
Đầu tháng 11 năm 2014, Seoul và Bắc Kinh tuyên bố rằng họ đã đạt được một thỏa thuận tiếp tục làm sâu sắc hơn quan hệ kinh tế giữa hai nước bằng cách loại bỏ thuế quan cho hơn 90% hàng hóa giao dịch giữa hai quốc gia trong vòng 20 năm.
Hàn Quốc hiện có 12 hiệp định thương mại có hiệu lực, liên quan đến 50 quốc gia vốn chiếm hơn 70% GDP toàn cầu. Điều này trái ngược với tình thế của Nhật Bản, không có thoả thuận nào với một nền kinh tế lớn.
Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của Hàn Quốc. Thương mại song phương trong năm 2013 lên tới 229 tỷ USD, chiếm 21% tổng thương mại của Seoul, ước tính khoảng 1,1 nghìn tỷ USD.
Thương mại song phương giữa Hàn Quốc với Trung Quốc còn lớn hơn tổng thương mại giữa Hàn Quốc với cả Mỹ và Nhật Bản, đối tác thương mại đứng thứ hai và thứ ba của Hàn Quốc.
Thỏa thuận này có ý nghĩa về cả kinh tế và địa chính trị. Đầu tiên, Hàn Quốc được tiếp cận dễ dàng hơn thị trường xuất khẩu lớn nhất của mình. Điều này có nghĩa rằng thị trường Trung Quốc sẽ mua nhiều hơn các mặt hàng điện tử, thiết bị y tế và các sản phẩm công nghiệp công nghệ cao khác của Hàn Quốc.
Thỏa thuận này không bao gồm các lĩnh vực thương mại truyền thống và nhạy cảm ở châu Á như gạo và xe hơi, nhưng HSBC ước tính GDP của Hàn Quốc có thể sẽ tăng trưởng mạnh mẽ thêm 3%.
Thứ hai, nó đánh dấu sự kết thúc của các dự án thương mại ba bên giữa Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc. Lợi dụng tình trạng căng thẳng của Tokyo với Bắc Kinh, Seoul đã đứng bên ngoài Nhật Bản và lựa chọn một thỏa thuận không toàn diện, nhưng có ý nghĩa với đối tác thương mại quan trọng nhất của mình.
Thứ ba, Seoul cho rằng thúc đẩy quan hệ kinh tế ngày càng tăng với Trung Quốc sẽ giúp thuyết phục Bắc Kinh thuần hóa Bắc Triều Tiên. Washington đã phản ứng với thái độ hoài nghi tuy nhiên Mỹ cũng không chỉ trích Hàn Quốc một cách công khai, nhưng đề nghị mới nhất của Washinton về việc triển khai một hệ thống phòng thủ tên lửa tiên tiến ở Hàn Quốc như một trận địa phòng thủ chống lại Bắc Triều Tiên là một thông điệp rõ ràng cho cả Seoul và Bắc Kinh.
Kết quả là, Bắc Kinh đã không chỉ thành công trong việc mở rộng khoảng cách giữa Tokyo và Seoul, mà còn làm cho Hàn Quốc dao động giữa lợi ích kinh tế ở Trung Quốc và quan hệ an ninh chặt chẽ với Mỹ và Nhật Bản.
Hiệp định thương mại của Trung Quốc với Úc cũng giống như vậy. Thỏa thuận này, được công bố vào giữa tháng 11 sau gần một thập kỷ đàm phán, với việc mở cửa thị trường Trung Quốc cho các ngân hàng, bệnh viện và các nhà cung cấp dịch vụ khác, cho phép nhập và miễn thuế đến 95% các sản phẩm nông nghiệp và tài nguyên thiên nhiên của Úc trong vòng 10 năm. Đổi lại, Canberra phải loại bỏ hầu hết thuế quan cho hàng hóa Trung Quốc và cho phép các công ty tư nhân Trung Quốc đầu tư gần 1 tỷ USD mà không bị giám sát; ngưỡng này cũng áp dụng cho các nhà đầu tư đến từ Nhật Bản, Hàn Quốc và Mỹ. Riêng đầu tư của các công ty quốc doanh Trung Quốc vẫn sẽ phải phê duyệt theo quy định.
Trong một bước để cải thiện quan hệ kinh tế với Trung Quốc, Canberra đang có kế hoạch tham gia dự án Ngân hàng Đầu tư cơ sở hạ tầng châu Á, một định chế tài chính do Trung Quốc sáng lập, dự án này được thiết kế để làm suy yếu ảnh hưởng của Ngân hàng Phát triển Châu Á do
Nhật Bản đứng đầu. Những quyết định này cho thấy Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của Úc, với tổng thương mại đạt 130 tỷ USD vào năm 2013. Đồng thời, Úc cũng đang cố gắng cân bằng ảnh hưởng của Trung Quốc bằng cách khôi phục quan hệ chiến lược với Mỹ và Nhật Bản. Canberra cho phép Hải quân Mỹ đặt căn cứ tại Darwin và có kế hoạch mua tàu ngầm từ Nhật Bản.
Các giao dịch thương mại giữa Trung Quốc, Hàn Quốc và Australia tạo áp lực trên Nhật Bản và Mỹ là phải thúc đẩy càng nhanh càng tốt sáng kiến TPP.
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thể hiện sức mạnh ngoại giao bằng cách tận dụng sức mạnh kinh tế của Trung Quốc để xây dựng một mạng lưới liên minh song phương có hiệu quả trong khu vực. Nên nếu TPP thất bại hoặc trì hoãn vô thời hạn, sẽ giúp Trung Quốc có được vai trò anh cả trong khu vực và đẩy Mỹ vào vai trò cường quốc quân sự nước ngoài.
Theo http://www.worldreview.info - PT
Từ khóa: TPP, mất phương hướng, Trung Quốc, Hàn Quốc, FTA, thỏa thuận, Hiệp định thương mại tự do
