Một tài liệu được tiết lộ gần đây về Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) cho thấy Mỹ đang tạo sức ép nhằm hạn chế khả năng tiếp cận các loại thuốc đặc trị của các nước thành viên.
Dự thảo về vấn đề sở hữu trí tuệ cho thấy Đại diện thương mại Mỹ muốn duy trì thế độc quyền đối với các loại thuốc cứu người cũng như ngăn cản nỗ lực của các nước khác nhằm tiếp cận các loại thuốc này một cách dễ dàng với giá cả phải chăng.
Các điều khoản của TPP cho thấy một số chương trong TPP có sự hậu thuẫn của Mỹ, ví dụ điều khoản: “các bên tham gia buộc thực thi một giai đoạn độc quyền tự động đối với các loại thuốc cứu người trong khoảng thời gian là 0, 5, 8 hoặc 12 năm (thời gian độc quyền sẽ được các bên thống nhất trong hiệp định)”.
Trong ngắn hạn, sự độc quyền về dược phẩm cứu người buộc các nền kinh tế mới nổi phải chịu sự kiểm soát giá từ các công ty Mỹ. Hơn nữa, TPP cũng bao gồm các điều khoản cho phép nhà đầu tư nước ngoài thực hiện các biện pháp pháp lý để chống lại chính phủ nước sở tại khi mâu thuẫn phát sinh.
Các nhà phân tích tại Public Citizen, một nhóm vận động vì quyền lợi người tiêu dùng có trụ sở tại Washington, DC bày tỏ lo ngại “dự thảo bao gồm các biện pháp mở rộng thế độc quyền về dược phẩm của Mỹ và nhằm đạt được sự thỏa hiệp của các nước thành viên TPP trong việc cho phép Mỹ thâm nhập thị trường dược phẩm. Sự đối kháng sâu sắc về các biện pháp này giữa các nước tham gia đàm phán đã kéo dài trong nhiều năm. Mỹ đã loại bỏ một số đề xuất có hại, tuy nhiên họ vẫn kiên quyến trong nhiều vấn đề khác”. Trong khi đó, việc kéo dài độc quyền cho các công ty dược phẩm là mâu thuẫn với các chính sách mà chính quyền Tổng thống Obama đã theo đuổi trong những năm gần đây.
Với mục tiêu tối đa lợi ích từ quá trình tự do hóa thương mại nhưng các điều khoản hiện tại của TPP chỉ mang lại sự mong manh cho những thay đổi trong tương lai khi nó ngăn cản và không cho phép các cơ quan lập pháp rút ngắn thời kỳ độc quyền cũng như không được gây ra rủi ro đáng kể nào cho các nhà đầu tư hay sử dụng các biện pháp trừng phạt kinh tế khác.
Ông Peter Maybarduk, Giám đốc chương trình tiếp cận thuốc toàn cầu thuộc Public Citizen cho biết: “những nguyên tắc mà Chính phủ Mỹ yêu cầu sẽ đẩy các nước châu Á Thái Bình Dương xa khỏi các phương thuốc điều trị hiệu quả, trong khi nó cũng bỏ qua cơ hội giảm bớt khó khăn về tài chính cho các gia đình Mỹ”.
TPP là hiệp định được đàm phán gần như hoàn toàn bí mật kể từ khi bắt đầu, điều này dẫn đến những chỉ trích về sự thiếu minh bạch cũng như dấy sự nghi ngờ về vai trò của các chương trình vận động hành lang từ các công ty lớn của Mỹ.
Việc công bố một số tài liệu mật vào tháng 11 năm ngoái đã buộc một số đại diện thương mại của các nước xem xét lại không ít vấn đề. Đáng chú ý, các vấn đề liên quan đến bản quyền chỉ đạt được một số tiến triển ít ỏi. Với việc bảo vệ công thức dược và bằng sáng chế, khả năng tiếp cận các loại thuốc quan trọng như thuốc chống ung thư sẽ trở nên khó khăn hơn. Ngoài ra, việc nới lỏng các yêu cầu bắt buộc khi thực hiện biến đổi gen thực vật sẽ ảnh hưởng lớn đến người nông dân sản xuất nhỏ và thúc đẩy cho sự thống trị của các tập đoàn nông nghiệp lớn như Monsanto.
Theo http://theindependent.sg - PC
Từ khóa: TPP, mở rộng, vấn đề, độc quyền, thuốc, Mỹ, đối tác
