Malaysia đã sẵn sàng để tham gia Hiệp định thương mại khổng lồ Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) vào đầu năm 2018, tiến trình phê chuẩn đang được tiến hành. Điều quan trọng là làm sao để các quy định và cam kết TPP sẽ được thực thi mạnh mẽ hơn bằng các chính sách mới và bổ sung của Malaysia.
Một lĩnh vực cần quan tâm là chương Lao động của TPP, lĩnh vực mà các quốc gia cần phải tuân thủ trong thực tế, các quy định và cam kết chính trong Tuyên bố Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) năm 1998, mặc dù tuyên bố này không cần thông qua tiến trình phê chuẩn.
Để thực hiện thành công, luật lao động hiện hành của Malaysia cần phải được sửa đổi và điều chỉnh, để cho nó phù hợp với TPP. Quy tắc và thủ tục quản lý mối quan hệ giữa người sử dụng lao động và người lao động sẽ cần phải được nêu ra càng rõ ràng càng tốt.
Theo một nghiên cứu về TPP được thực hiện bởi Viện Chiến lược và Nghiên cứu Quốc tế (ISIS) Malaysia, sẽ có tám bộ luật cần sửa đổi liên quan đến các quy định về lao động và tự do lập hội. Chúng bao gồm Luật Việc làm năm 1955, Luật Công đoàn năm 1959, Luật Việc làm của trẻ em và thanh niên năm 1966, Luật Hộ chiếu năm 1966, Luật Quan Hệ Công Nghiệp năm 1967, Pháp lệnh Lao động (Chương 67 và 76), Luật tuyển dụng tư nhân 1981 và Luật tiêu chuẩn tối thiểu về Nhà ở và tiện nghi cho người lao động của năm 1990.
Tuy nhiên, Luật Hộ chiếu năm 1966 sẽ được giữ nguyên và chỉ bổ sung thêm các quy định thực thi để bảo vệ các quyền của người lao động nước ngoài nắm giữ hộ chiếu của chính họ. Tại sao các văn bản pháp luật này cần phải sửa đổi khi tham gia TPP? Lý do là Công đoàn tại Malaysia khá yếu nếu so với các nước láng giềng như Indonesia hay Việt Nam. Liên đoàn lao động Malaysia thực tế không có nhiều quyền lực, vì nó không có ảnh hưởng đến việc xác định tiền lương. Còn rất nhiều việc để làm với luật lệ hà khắc thừa hưởng từ thời thuộc địa Anh. Với mục tiêu thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài thì điều tiên quyết là phải có sự ổn định kinh tế và chính trị, cùng với đó là có nguồn cung lao động có tay nghề dồi dào và rẻ.
Theo một nghiên cứu của ILO, để đảm bảo có môi trường ổn định, Malaysia giới thiệu các chính sách mà "nói chung để củng cố vị thế của đoàn thể hiện có nhằm giảm sự cản trở đến phát triển kinh tế” phải được xuất phát từ động cơ bảo vệ lợi nhuận của các nhà đầu tư nước ngoài".
Câu hỏi tiếp theo sau đó là, việc cải cách pháp luật lao động có dẫn đến kết quả người lao động có nhiều quyền lực hơn trong tương lai gần hay không? Câu trả lời là có. Khi người lao động có thể tổ chức và thương lượng hiệu quả, họ sẽ gia nhập công đoàn nhiều hơn so với tình trạng hiện tại. Chúng ta hãy thử nhìn lại những năm 1996. Năm 1996, tỷ lệ thành viên công đoàn chỉ 8%. Hai mươi năm sau đó, tỷ lệ này vẫn không thay đổi, bất chấp sự gia tăng về số lượng các tổ chức công đoàn và các thành viên của họ.
Đến nay, các công đoàn lớn ở Malaysia chỉ bao gồm các công đoàn giáo viên, công nhân đồn điền, công nhân thương mại, nhân viên ngân hàng và công nhân vận tải. Lĩnh vực sản xuất vẫn có tỷ lệ thành viên tham gia công đoàn thấp nhất so với các ngành khác. Số lượng thành viên viên công đoàn cao tập trung ở các ngành công nghiệp điện và cung cấp điện nước, và trong lĩnh vực trồng rừng. Với những cải cách mạnh mẽ về các chính sách lao động, sẽ có một sự thay đổi to lớn về cách đối xử trong mới quan hệ giữa người sử dụng lao động và người lao động và có sự tương tác giữa họ với nhau và với các nhà làm luật.
Sự kiểm soát mang tính áp đặt của chính phủ đối với các hoạt động của công đoàn sẽ được giảm đi đáng kể. Trong ngắn hạn, sẽ có điều chỉnh về phạm vi, như việc công đoàn, người sử dụng lao động, và chính phủ sẽ cố gắng tối đa và vận hành trong phạm vi mới của họ; có thể là bằng hình thức bổ sung quyền lực cho các công đoàn, hoặc ở dạng không gian chính sách cho các nhà quản lý. Tùy theo cách bạn nhìn thấy nó, không nghi ngờ gì việc tăng cường các chính sách lao động sẽ là một thay đổi luật chơi mà để có thể đưa Malaysia vào vị thế của một quốc gia phát triển, nơi mà quyền của người lao động được bảo vệ và gìn giữ.
Tiến sĩ Juita Mohamad là một nhà phân tích cấp cao về kinh tế của Viện Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (ISIS), Malaysia
Nguồn: canada-nz.org.nz
Từ khóa: Malaysia, Các chính sách về lao động, thay đổi theo TPP
