Đến cuối tháng 5 vừa qua, vòng đàm phán mới Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) đã kết thúc tại Singapore, đúng như dự đoán của các chuyên gia, vòng đàm phán kết thúc mà gần như không đạt được tiến bộ nào.
Nếu như phải chỉ ra một điểm sáng, đó chính là Nhật Bản đã có một bước nhượng bộ nhỏ về mở cửa thị trường thịt mà chủ yếu là các tiêu chuẩn tiếp cận thị trường cho sản phẩm thịt lợn và thịt bò trong các cuộc đàm phán Mỹ-Nhật. Đối với thị trường nông sản khác, Nhật vẫn không nhượng bộ bất chấp áp lực của Mỹ, cụ thể là các sản phẩm sữa, lúa mì và gạo và các sản phẩm khác đều không thay đổi.
Chính phủ của Thủ tướng Abe đã không thể nhượng bộ Mỹ về các vấn đề nông nghiệp mặc dù Obama cố gắng sử dụng đã đưa ra chính sách cây gậy và củ cà rốt “để bảo vệ Mỹ và Nhật Bản” trước tranh chấp quần đảo Điếu Ngư với Trung Quốc và sẽ hỗ trợ Nhật Bản xem xét lại điều khoản cấm vũ trang quân đội từ sau thế chiến thứ 2, trong chuyến thăm Nhật Bản hồi tháng 4. Điều này cho thấy để có được tiến bộ quan trọng cho TPP vẫn còn khá nhiều khó khăn.
Trung Quốc vẫn đứng ngoài TPP
Mặc dù TPP đã có những tiến bộ nhỏ trong các cuộc đàm phán, nhưng Trung Quốc vẫn đang đứng ngoài các thỏa thuận TPP. Tuy nhiên, vẫn có khả năng tình thế sẽ đảo ngược. Một số phương tiện truyền thông thông qua các cuộc phỏng vấn kết luận rằng 12 thành viên TPP cũng không mặn mà với ý tưởng "mở rộng TPP ", điều đó có nghĩa là Trung Quốc chỉ có khả năng tham gia đàm phán TPP khi các cuộc đàm phán TPP giữa 12 thành viên đã hoàn tất và khi các quy tắc thương mại tự do chính thức cho phép gia nhập thêm các thành viên mới được đề ra. Điều này có nghĩa rằng sẽ không có sự linh hoạt về thời gian đối với các cuộc đàm phán.
Mặt khác, quyết định "tạm thời mở” TPP cũng ám chỉ các cuộc đàm phán TPP cũng đang gặp nhiều khó khăn, thậm chí là không bền vững.
Các cuộc đàm phán TPP do Mỹ dẫn đầu bắt đầu từ năm 2010, mặc dù đã có một số tiến bộ, nhưng ngày càng có nhiều quốc gia tham gia đàm phán phải đối mặt với mức độ ngày càng cao của sự đa dạng về kinh tế, và điều này đã làm tăng sự phức tạp của các cuộc đàm phán kể từ tháng 11 năm 2011. Các văn kiện đàm phán TPP đã mở rộng từ 21 lên 29 hướng dẫn. Các cuộc đàm phán đều bắt buộc phải xem xét mức độ phát triển của mỗi quốc gia trong việc thống nhất áp dụng các tiêu chuẩn được đề ra bởi Mỹ, và điều này đã vượt xa tiêu chuẩn nghiêm ngặt của vòng đàm phán thương mại Doha. Vì vậy, sau 3 năm đàm phán, vào cuối năm 2013, TPP đã loại bỏ được 10 khu vực nhạy cảm, bao gồm cả thuế nông nghiệp và công nghiệp, sở hữu trí tuệ, mua sắm chính phủ và các vấn đề dịch vụ tài chính. Hy vọng các cuộc đàm phán TPP có thể kết thúc trong nhiệm kỳ của ông Obama.
Các cuộc đàm phán đang ở giai đoạn rất khó khăn, thêm Trung Quốc, nền kinh tế lớn thứ hai, chỉ thêm phức tạp hơn cho các cuộc đàm phán do sự đa dạng của nền kinh tế Trung Quốc sẽ sẽ làm chậm trễ quá trình đàm phán.
TPP sẽ làm tổn thương bất cứ ai?
Điều thú vị là, mặc dù các cuộc đàm phán TPP ít tiến bộ, nhưng các nhà nghiên cứu chiến lược của Trung Quốc đã phát động một cuộc tranh luận về việc liệu có nên tham gia TPP hay không. Phe ủng hộ cho rằng Trung Quốc nên gia nhập TPP vì trung và dài hạn có thể mang lại tốc độ tăng trưởng kinh tế hàng năm 2% cho đất nước. Phe quan điểm ngược lại thì cho rằng tham gia TPP buộc chính phủ Trung Quốc phải thực hiện một cuộc cải cách kinh tế quy mô lớn, vì hiện nay Trung Quốc đang bị coi là nằm dưới tiêu chuẩn của TPP và sẽ có thiệt hại kinh tế nghiêm trọng.
Theo http://www.like-news.us - PT
Từ khóa: Đàm phán TPP, Mỹ thiết lập luật chơi, Châu Á, phân vân, lợi ích, hiệp định
