Cơ hội cho ngành sữa New Zealand thâm nhập thị trường Mỹ và Nhật Bản từ Hiệp định quan hệ đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) trở nên mờ nhạt. Câu hỏi đặt ra là liệu New Zealand sẽ nhận được gì từ hiệp định này?
Tại Hội nghị cấp Bộ trưởng về Hiệp định TPP diễn ra tại Singapore tuần trước, Bộ trưởng Thương mại New Zealand - Tim Groser cho biết không đạt được nhiều tiến triển trong các vấn đề trọng tâm, trừ những dấu hiệu tích cực trong lĩnh vực nông nghiệp. Sau khi được hiệu chỉnh, Bộ trưởng các nước tham gia đàm phán TPP sẽ có rất nhiều việc phải làm liên quan đến các quy định về bản quyền, internet, thuốc giá rẻ, quyền khởi kiện của nhà đầu tư nước ngoài, dữ liệu - quyền riêng tư và vấn đề tự do dòng vốn trong hệ thống ngân hàng.
Theo ông Groser, đối với bất kỳ vấn đề nào đặt lên bàn đàm phán dường như cũng đều muốn Nhật Bản và Mỹ sẽ loại bỏ hoàn toàn rào cản thuế quan. Nếu điều này không xảy ra, các Chính phủ sẽ rất khó khăn để thuyết phục tính hợp lý của thỏa thuận này. Tuyên bố chính thức được đưa ra sau mỗi vòng đàm phán thường là “một tiến bộ có ý nghĩa” hoặc “thu hẹp những bất đồng”… tuy nhiên thực tế không thực sự như vậy. Các cụm từ như “chủ nghĩa thực dụng” hoặc “tính linh hoạt” thường được dùng với hàm ý rằng đối với một số vấn đề cụ thể một vài nước sẽ không thể đi xa hơn giới hạn chính trị của họ.
Với New Zealand, hầu như chắc chắn sẽ không có cơ hội cho ngành sữa thâm nhập thị trường Nhật Bản, Mỹ hoặc Canada. Điều này đã được nhắc đến nhiều lần dựa trên thông tin về hiệp định thương mại tự do giữa Nhật Bản và Australia mới được ký kết và các cuộc đàm phán đang diễn ra giữa Australia và Mỹ. Trong cả 2 hiệp định, sữa là ngành hầu như không nhận được bất kỳ sự nhượng bộ nào từ phía Nhật Bản.
Bộ trưởng Groser rất quyết tâm trong vấn đề này, New Zealand có thể chấp nhận cắt giảm hoàn toàn thuế quan nếu các nước khác cùng có biện pháp để đạt được một “kết quả chất lượng cao”. Cho đến lúc đó, New Zealand vẫn giữ quan điểm của mình và không nhượng bộ trong những vấn đề khác. Ông Groser đã có chuyến thăm Nhật Bản và có bài phát biểu tại đây, trong đó ông miêu tả Nhật Bản như người thua cuộc do chiến lược đàm phán thực dụng của họ.
Trở lại năm 2010, Wikileaks cảnh báo rằng New Zealand cần “quản lý những kỳ vọng của mình” đối với TPP. Bộ trưởng Groser đã làm điều người lại và nhấn mạnh rằng New Zealand không đòi hỏi gì hơn là tự do hóa toàn diện, cụm từ mà các nhà lãnh đạo APEC đã dùng trong tuyên bố chung vào tháng 11 năm 2011. Những gì Wikileaks cảnh báo giờ đây đang xảy ra, Bộ trưởng Groser đang cố gắng để làm giảm kỳ vọng trong nước đối với TPP xuất phát từ những phản phản ứng ngày càng mạnh mẽ và các yêu cầu phân tích đầy đủ về chi phí – lợi ích trước khi ký kết bất kỳ hiệp định thương mại tự do nào. Tại Mỹ, những phản ứng dữ dội từ ngành sữa và đường cũng đang diễn ra để yêu cầu Nhật Bản nhượng bộ trong đàm phán các nội dung liên quan đến ngành công nghiệp thịt bò.
Ngoài ra, sẽ có rất nhiều người bị ảnh hưởng bởi những tác động đằng sau TPP. Tuần trước, Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế thế giới (WHO), bà Margaret Chan nói: “Thương mại quốc tế sẽ gây ra nhiều hậu quả cho sức khỏe con người, cả khía cạnh tích cực lẫn tiêu cực. Một vấn đề đáng lo ngại là khuynh hướng xử dụng thỏa thuận về đầu tư để trói buộc và hạn chế không gian chính sách mà chính phủ các nước có thể thực thi”.
Đối với New Zealand, câu hỏi đặt ra là cái giá phải trả để đạt thỏa thuận này là gì khi mà nó mang lại rất ít lợi ích hữu hình.
Theo http://www.nzherald.co.nz/ - PC
Từ khóa: New Zealand, nhận thấy, TPP, ít hấp dẫn
