Nhật Bản sẽ phản ứng với trật tự thương mại mới như thế nào? Hành động này sẽ quyết định khả năng tăng trưởng kinh tế Nhật Bản trong tương lai, cùng với thỏa thuận rộng lớn đã đạt được trong các cuộc đàm phán về thỏa thuận thương mại tự do Quan hệ Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP).
Quá trình đàm phán đã trải qua hơn 5 năm với nhiều thăng trầm, cuối cùng thì các bên tham gia cũng đã vượt qua những khác biệt và nỗ lực đến phút cuối cùng để đạt được một sự nhượng bộ nhằm tạo ra một khối kinh tế khổng lồ.
Các vấn đề chính trong thỏa thuận TPP được mô tả bởi "bốn chữ R", trong đó chữ R đầu tiên là “Rule - quy tắc”.
Tổ chức Thương mại Thế giới, vốn được tạo ra để hỗ trợ thương mại tự do, đã rơi vào tình trạng hỗn loạn trong các cuộc xung đột giữa các quốc gia công nghiệp phát triển và những nền kinh tế mới nổi. Các cuộc đàm phán thương mại đã chuyển sang hình thức hợp tác kinh tế song phương hoặc đa phương giữa các quốc gia hay nhóm các quốc gia.
Trong số những hiệp định, TPP được mô tả như nỗ lực tiên tiến nhất - thỏa thuận sẽ thiết lập một loạt các quy tắc rất cao cấp về bãi bỏ thuế quan, bãi bỏ quy định riêng rẽ, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và chính sách cạnh tranh.
Không còn gặp phải rắc rối bởi cái tôi quá lớn của các quốc gia siêu cường và các tập đoàn khổng lồ toàn cầu, các nước tham gia có thể tận hưởng những lợi ích đến từ các trật tự kinh tế mà được xây dựng dựa trên các quy tắc chung. Đó là cách một hệ thống thương mại tự do phải có trong thế kỷ 21, và nó cũng sẽ là lợi ích của Nhật Bản.
Chữ R thứ hai “ Regions – Khu vực”. Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của 12 nước thành viên TPP chiếm khoảng 40% GDP toàn cầu, và là các quốc gia dẫn dắt nền kinh tế thế giới. Khu vực thương mại tự do mạnh mẽ và vững chắc thành lập trong khu vực châu Á-Thái Bình Dương sẽ mang lại thành quả cho tăng trưởng kinh tế, trong đó có Nhật Bản.
Nếu TPP làm cho Nhật Bản và Mỹ trở nên mạnh mẽ và có ảnh hưởng lớn hơn, nó sẽ âm thầm gây áp lực cho Trung Quốc – một nền kinh tế đang muốn thống trị khu vực. Tất nhiên là bao hàm cả khía cạnh an ninh.
Cải cách là điều kiện cần để TPP hoạt động hiệu quả
Chữ R thứ ba là “Reform – Cải cách”, đây là điều kiện cần để TPP hoạt động hiệu quả.
Các điều khoản bãi bỏ và cắt giảm thuế quan sẽ giúp tăng trưởng xuất khẩu công nghiệp, đặc biệt là ngành công nghiệp ô tô. Với các quy định này, có nhiều công ty dịch vụ của Nhật Bản cũng sẽ bước vào kinh doanh ở các thị trường nước ngoài.
Nền kinh tế Nhật Bản đã trở nên trì trệ, nguyên nhân chính là chính sách hướng nội nhằm bảo vệ ngành công nghiệp nội địa khả năng cạnh tranh thấp. Đối với một quốc gia có dân số giảm như nhật bản thì điều cần thiết để duy trì tăng trưởng kinh tế là phải thay đổi từ cách suy nghĩ thụ động, bảo thủ sang chủ động, và sử dụng TPP như là một sự khởi đầu.
Tầm quan trọng của TPP cũng được nhấn mạnh bởi Thống đốc Ngân hàng Nhật Bản Haruhiko Kuroda: "Sẽ có những lợi ích đầy đủ cho nền kinh tế Nhật Bản", Kuroda cho biết. "Đây có thể là là một sự mở cửa mới của đất nước ra với thế giới”
Chữ cuối cùng đề cập đến “Rice - Gạo”, sản phẩm mà luôn luôn được coi là bất khả xâm phạm trong các cuộc đàm phán thương mại của Nhật Bản.
Nhật Bản đã chấp nhận bãi bỏ việc duy trì thuế nhập khẩu gạo cao để thay bằng hạn ngạch nhập khẩu miễn thuế đặc biệt. Việc duy trì bảo hộ quá mức này được coi là xa rời các nguyên tắc tự do thương mại dựa trên thị trường cạnh tranh, và nó không giúp tăng cường khả năng cạnh tranh cho ngành sản xuất lúa gạo của nước này.
Các tổ chức nông nghiệp đã kêu gọi phải có các dự án tài chính quy mô lớn để hỗ trợ ngành gạo đối phó với những tác động tiêu cực từ TPP. Họ nên thôi khóc lóc khi coi mình là nạn nhân của TPP mà thay vào đó là phấn đấu để đổi mới chính mình một cách nghiêm túc hơn.
Nông nghiệp không phải là lĩnh vực duy nhất sẽ phải chịu tổn thương từ sự mở cửa thị trường và bãi bỏ quy định. Để di chuyển về phía trước, thử thách này phải được vượt qua.
Theo http://www.chicagotribune.com – PT
Từ khóa: Bốn “R”, TPP, sống còn cho nền kinh tế, Nhật Bản
