TPP là một Hiệp định thương mại lớn giữa Mỹ và 11 quốc gia khác, trong đó có Nhật Bản, Mexico và Việt Nam. Hiện đàm phán TPP đã bước vào giai đoạn cuối cùng, và điều quan trọng hiện nay Quốc hội cần làm không phải là tranh cãi xung quanh vấn đề trao quyền đàm phán nhanh cho Tổng thống, mà phải tập trung vào việc đảm bảo TPP đi đúng hướng. Quốc hội Mỹ cần phải lựa chọn một trong hai cách tiếp cận khác nhau đối với thương mại quốc tế.
Phương pháp tiếp cận đầu tiên dựa trên quan điểm thị trường tự do không ràng buộc, trong đó trọng tâm là loại bỏ các rào cản pháp lý đối với hoạt động xuất khẩu và đầu tư nước ngoài. Các tác nhân thị trường này sẽ giúp tăng hiệu quả kinh tế, cải thiện được việc quản trị ở các nước đang phát triển, và giải quyết được vấn đề mất cân bằng thương mại giữa các quốc gia.
Phương pháp tiếp cận thứ hai tập trung vào các quy định pháp luật, trong đó các quy định về tiêu chuẩn lao động, bảo vệ nhà đầu tư, quyền sở hữu trí tuệ, các khoản trợ cấp hợp pháp và bảo vệ môi trường sẽ giúp xác định bên được hưởng lợi từ thương mại. Cách tiếp cận này cho thấy nếu không có các quy định phù hợp thì tiềm năng lợi nhuận cao hơn kết hợp với các cơ hội xuất khẩu và đầu tư mới sẽ làm tăng nguy cơ ô nhiễm môi trường và vi phạm quyền lao động.
Rất sai lầm khi cho rằng thặng dư tài khoản vãng lai lớn – xảy ra khi một quốc gia xuất khẩu nhiều hơn so với nhập khẩu - là không gây hậu quả xấu. Mỹ và các chính phủ khác khẳng định rằng sự mất cân bằng cán cân xuất nhập khẩu toàn cầu sẽ làm suy yếu sự ổn định của hệ thống tài chính.
Các hiệp định thương mại không chỉ xoay quanh vấn đề xuất nhập khẩu. Sự gia tăng hàng nhập khẩu vào Mỹ trong những năm 2000 gây thiệt hại cho ngành sản xuất, dẫn đến thất nghiệp và làm tổn hại lâu dài đến nền kinh tế Mỹ. Việc làm trong ngành sản xuất Mỹ đã giảm từ khoảng 17 triệu năm 1990 xuống dưới 13 triệu như hiện nay. Trong những năm gần đây, các tiêu chuẩn và quy tắc trong chính sách thương mại của Mỹ đã trở nên tốt hơn, mặc dù quá trình thiết lập thường gián đoạn và chậm chạp, cũng như thường xuyên bị suy yếu do thiếu tính thực thi.
Đại diện thương mại Mỹ gọi TPP là hiệp định thương mại tiến bộ nhất trong lịch sử, nhưng điều này vẫn còn chờ thời gian chứng minh. Câu hỏi đặt ra là liệu quy định của Hiệp định TPP có dự đoán được đầy đủ về tương lai và đủ mạnh để mang lại những cải thiện có ý nghĩa lâu dài đối với cuộc sống của người dân, bằng cách tăng cường các khía cạnh tích cực và giải quyết các tác động tiêu cực của toàn cầu hóa hay không?
Đòn bẩy của Mỹ chủ yếu dựa vào sự quan tâm của các nước khác trong việc tiếp cận nhiều hơn đối với thị trường Mỹ. Một khi Mỹ loại bỏ thuế quan của hầu hết tất cả sản phẩm giống như dự thảo của TPP, thì Mỹ sẽ không còn đòn bẩy nữa.
Cải thiện tính minh bạch cũng rất cần thiết cho người dân trong việc tìm hiểu các nội dung quan trọng của TPP và đảm bảo Hiệp định này sẽ có tác động tích cực. Công chúng cần được thông báo đầy đủ về tất cả các chi tiết của TPP để hiểu được toàn cảnh bức tranh lớn.
Một trong số thách thức để TPP đi đúng hướng là các vấn đề liên quan đến tiêu chuẩn lao động quốc tế trong TPP. Các kinh nghiệm gần đây ở Guatemala, Honduras và Colombia cho thấy việc giám sát và thực thi các tiêu chuẩn này là rất quan trọng cũng như việc thực hiện Hiệp định sẽ trở nên rất khó khăn nếu thiếu tính thực thi và thiếu sự theo dõi thường xuyên.
Theo http://www.politico.com - TV
Từ khóa: Mỹ, Quốc hội, TPP, hiệp định thương mại tự do
