Trong Hiệp định thương mại tự do Mỹ - Australia (AUSFTA), Mỹ đã yêu cầu Australia bổ sung các quy định pháp lý về vấn đề bản quyền trước khi phê chuẩn.
Tháng 8/2014 một biên bản ghi nhớ và các tài liệu liên quan được công bố trên website www.tppnocertification.org cho thấy Mỹ đã sử dụng quá trình được gọi là "chứng nhận" để yêu cầu các nước giải thích thuật ngữ theo cách của Mỹ vào các quy định pháp lý của mình trên cơ sở hiệp định giữa 2 bên.
Nếu nước nào không đồng ý, Mỹ sẽ không trao công hàm để hiệp định thực sự có hiệu lực. Một số điển hình cho thấy Mỹ đã sử dụng quy trình "chứng nhận" này để can thiệp một cách chủ động vào quá trình làm luật của nước khác trong vài năm gần đây.
Một bản ghi nhớ mới được công bố gần đây cho thấy Mỹ đã yêu cầu Australia có những bổ sung pháp lý về vấn đề bản quyền trước khi thông qua Hiệp định thương mại tự do AUSFTA.
Pháp lý là chủ đề trao đổi giữa Bộ trưởng thương mại 2 nước. Các Ủy ban thuộc Quốc hội Australia chỉ có 24 giờ để tiếp nhận tờ trình và xem xét dự thảo. Các bên liên liên quan cũng chỉ có 3 giờ để hoàn tất tờ trình. Việc thiếu sự tham gia hoặc giám sát của Quốc hội trong các cuộc đàm phán có thể dẫn đến tình trạng không đủ thông tin khi thông qua hiệp định.
Chuyên gia về luật bản quyền Robert Burrell và Kimberlee Weatherall mô tả "mức độ chi tiết trong lá thư trao đổi vào tháng 11" (giữa Bộ thương mại Mỹ và Australia) như sau: "Mỹ đưa ra các điều kiện cụ thể về thời gian và dự thảo. Đáng chú ý hơn là việc công khai miễn cưỡng, thậm chí sử dụng giọng điệu đe dọa". Đại diện thương mại Mỹ "coi thường các quy trình làm việc của Quốc hội Australia và chỉ chấp nhận quyền của Australia trong việc lựa chọn cách thức triển khai các điều khoản của hiệp định".
Kinh nghiệm của Australia cho thấy các nước tham gia đàm phán Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) không thể chắc chắn rằng nhận thức của họ trong bất kỳ thỏa thuận đạt được nào sẽ được chia sẻ bởi Mỹ và rằng Mỹ sẽ thiếu tôn trọng trong các vấn đề thuộc thẩm quyền của cơ quan lập pháp của nước sở tại.
Tác giả: Jane Kelsey - Giáo sư luật Đại học Auckland
Theo http://infojustice.org/ - PC
Từ khóa: quy trình chứng nhận, Mỹ, TPP, Australia, Hiệp định thương mại tự do
