Đàm phán TPP giữa VN và Hoa Kỳ đang ở giai đoạn "nước rút", cho dù hai bên vẫn còn những điểm chưa thực sự đồng thuận, song đều có chung quan điểm quyết tâm đàm phán thành công TPP, mở đường cho thương mại tăng trưởng.
iều này một lần nữa được khẳng định tại cuộc gặp giữa Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh và Đại diện Thương mại Hoa Kỳ Michael Froman mới đây tại Hà Nội.
Đối tác quan trọng
Thứ trưởng Bộ Công Thương, ông Trần Quốc Khánh khẳng định, VN đã đàm phán song phương với nhiều nước như Austraylia, Nhật, Mexico. Việc đàm phán với Hoa Kỳ rất quan trọng trong khuôn khổ là một đối tác kinh tế, thương mại, đầu tư lớn. Theo Thứ trưởng Khánh, sở dĩ Hoa Kỳ là một đối tác quan trọng trong đàm phán TPP của VN là do nội dung đàm phán giữa VN và Hoa Kỳ chứa đựng các quyền lợi cốt lõi của VN, nhất là các quyền lợi trong XK ngành hàng dệt may, da giày.
Còn theo Trung tâm WTO – VCCI, một trong những điểm khó khăn, gây nhiều tranh cãi nhất trong đàm phán TPP với Hoa kỳ là mặt hàng dệt may. Là một nước nhập khẩu dệt may lớn nhất thế giới nên Hoa Kỳ đã đưa ra đề xuất áp dụng quy tắc xuất xứ "từ sợi trở đi", theo đó các sản phẩm dệt may muốn được hưởng ưu đãi thuế quan theo TPP thì tất cả các nguyên liệu, bắt đầu từ sợi trở đi, phải được sản xuất tại các nước TPP. Điều này đương nhiên gặp phải sự phản đối của nhiều nước trong đó có VN, chỉ trừ Mexico và Peru. Bởi lẽ, dệt may tuy là sản phẩm chủ lực XK của VN nhưng nguyên liệu lại chủ yếu được nhập khẩu từ Trung Quốc, một quốc gia không tham gia TPP.
Tỉ lệ nguyên phụ liệu dệt may, da giày nhập khẩu từ Trung Quốc vào VN so với các nước khác. (Nguồn Tổng cục Hải quan)
Trong khi đó, VN mong muốn áp dụng quy tắc xuất xứ "cắt và may" với mong muốn cho phép hàng dệt may của VN có thể sử dụng các nguyên liệu từ những nước ngoài TPP mà vẫn được hưởng ưu đãi thuế quan theo TPP. Theo thông tin bên lề các vòng đàm phán gần đây, VN được cho là khá kiên quyết trong vấn đề này, và nếu Hoa Kỳ không nhượng bộ về vấn đề xuất xứ hàng dệt may, VN cũng sẽ không mở cửa cho Hoa Kỳ đối với nhiều loại hàng hóa khác. Điều này khiến ngành nông nghiệp của Hoa Kỳ lo lắng bởi trong số các nước TPP, VN là thị trường triển vọng nhất đối với nông sản của Hoa Kỳ.
Không chỉ dệt may, da giầy cũng gặp tình cảnh tương tự nên quá trình đàm phán giữa hai bên về mặt hàng da giầy khá mất thời gian, một số Cty sản xuất giày dép trong nội địa Hoa Kỳ như New Balance đang vận động mạnh để thuyết phục USTR duy trì thuế quan cao và quy tắc xuất xứ nghiêm ngặt đối với giày dép nhập khẩu. Trong khi đó, các Cty sản xuất ở nước ngoài như Nike lại muốn USTR giảm thuế và có các quy định nhập khẩu linh hoạt hơn. Cho đến nay, vấn đề này cũng chưa thực sự ngã ngũ.
Bước đi quyết định?
Thực ra, bản thân Hoa Kỳ cũng đang "sốt ruột" muốn kết thúc đàm phán sớm, bằng chứng là tháng trước Tổng thống Mỹ Barrack Obama đã trình Quốc hội nước này xem xét, thông qua dự luật về thẩm quyền đàm phán nhanh (TPA) để sớm kết thúc đàm phán TPP. Đây là một "nước cờ" khá quan trọng nếu Chính phủ của ông Obama muốn mang kết quả đàm phán về trình Quốc hội. Bởi lẽ, khi đó Quốc hội chỉ có quyền thông qua hay không thông qua mà không được sửa các nội dung đã đàm phán.
Thứ trưởng Trần Quốc Khánh nhận định, với kịch bản này có thể xảy ra một khả năng là các nước hoàn tất TPP vào tháng 11/2014. Sau đó, khi Hoa Kỳ họp Quốc hội thành phần mới sau cuộc bầu cử giữa kỳ, họ sẽ cùng lúc đưa ra TPA và bản Hiệp định TPP. "Cũng không loại trừ họ thông qua TPA trước và sau đó họ sẽ thông qua TPP trên cơ sở dự luật TPA. Đây là kịch bản tốt nhất!" - ông Khánh nói.
Giới phân tích nhận định, việc thông qua dự luật TPA phải được thực hiện trước nửa đầu năm 2015 là có lợi nhất, còn nếu sau đó thì khó thực hiện bởi khi đó giới chính trị Hoa Kỳ không còn quan tâm nhiều tới vấn đề này, mà mối quan tâm hàng đầu của họ lúc này là cuộc vận động tranh cử Tổng thống Hoa Kỳ.
Còn với phía VN các nhà đàm phán cũng đang vận dụng những đối sách có lợi nhất cho VN, đồng thời quyết tâm sớm kết thúc đàm phán. Và đương nhiên, cũng còn phải đưa ra trình Quốc hội quyết định trước khi nó chính thức đi vào cuộc sống.
Rõ ràng, đàm phán TPP giữa VN và Hoa Kỳ đang đến hồi "nước rút", nhưng cũng còn không ít khó khăn mà cả hai bên phải nỗ lực để có thể sớm đi đến ký kết Hiệp định TPP trong thời gian sớm nhất.
Theo ndh.vn
Từ khóa: Đàm phán, TPP, Việt Nam, Hoa Kỳ, hội nhập
