Hãng tin Reuters ngày 4/9 đã đưa ra một bài phân tích về ngành dệt may, trong đó cho rằng Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) sẽ giúp Việt Nam sẽ giành được thị phần từ chính Trung Quốc chứ không phải các nước thành viên TPP khác.
Bài phân tích nhận định quần áo "Made in China" sẽ vắng bóng hơn tại các cửa hàng bán quần áo tại Mỹ nếu Mỹ có cách của mình trong Hiệp định TPP đang đàm phán với 11 nước khác.
Chính quyền Washington đặt mục tiêu tạo ra một thỏa thuận mà trong đó Việt Nam – dự kiến sẽ là một trong những nước hưởng lợi lớn trong số các thành viên - sẽ giành được thị phần hàng may mặc từ tay Trung Quốc và các nước không phải thành viên TPP khác, chứ không phải là Mexico hay các nước Trung Mỹ.
Ngày nay, nhờ các thỏa thuận thương mại của khu vực mà một nửa lượng sợi và dệt của Mỹ được xuất khẩu sang khu vực biên giới phía nam, nơi nhân công giá rẻ biến chúng thành quần áo và phần lớn lại được đưa ngược trở lại các cửa hàng của Mỹ và được miễn thuế.
Nhiều người lo ngại rằng trong ngành công nghiệp sợi và dệt trị giá 57 tỷ USD này của Mỹ, Hiệp định TPP – được coi là hiệp định thương mại tham vọng nhất thế giới – sẽ phá hủy mô hình kinh doanh đó, vốn đã giúp ngành này hồi phục sau đợt khủng hoảng kéo dài cả thập kỷ và giúp duy trì hơn 1,5 triệu việc làm trong khu vực.
Một quan chức của Mỹ nói rằng các công cụ như quy định về xuất xứ và lịch trình cắt giảm thuế có thể bảo vệ lợi ích của khu vực trong khi vẫn tạo giá trị cho Việt Nam.
Những người Mỹ biết về các cuộc đàm phán TPP tin tưởng rằng Việt Nam có thể giành được thị phần đáng kể từ Trung Quốc và các quốc gia khác mà không cần có các ưu đãi thương mại.
"Nếu Hiệp định TPP gây hại đến Trung Mỹ, có chăng nó chỉ tác động mạnh đến ngành này tại đây", Bill Jasper, Giám đốc điều hành của hãng sản xuất sợi tổng hợp Unifi (UFI.N) nhận định. "Nếu được cơ cấu một cách hợp lý và đàm phán một cách khôn khéo, tôi cho rằng phần lớn tác động là đến Trung Quốc chứ không phải là khu vực này."
Việt Nam sẽ đăng cai một vòng đàm phán về hiệp định TPP trong tuần này. Các quốc gia tham gia đàm phán khác là Australia, Brunei, Canada, Chile, Nhật Bản, Malaysia, Mexico, New Zealand, Peru và Singapore.
Quần áo là một ưu tiên đối với Việt Nam, nhưng chỉ là một trong nhiều vấn đề đối với các nước khác mà có thể đang tìm kiếm sự nhượng bộ trong các lĩnh vực khác với Mỹ.
Hiện tại, Trung Mỹ có thị phần lớn hơn tại Mỹ về các mặt hàng như đồ lót và áo sơ mi dệt kim. Việt Nam sẽ có lợi thế nếu thuế suất đối với các sản phẩm mà Trung Quốc chiếm ưu thế như áo khoác và quần áo bằng sợi tổng hợp được cắt giảm mạnh.
Các loại vải như lụa và vải tuýt xi (không được nhiều nước TPP sản xuất) có thể vượt qua các quy định về xuất xứ, nhưng Việt Nam và nhiều nhà bán lẻ của Mỹ sẽ muốn có một danh sách miễn trừ thuế dài hơn.
Việt Nam đã tăng xuất khẩu vào Mỹ thêm 38% kể từ năm 2010 ngay cả khi các mức thuế suất làm tăng tới 1/3 chi phí. Viện Kinh tế Quốc tế Peterson dự báo tổng mức xuất khẩu từ Việt Nam sang Mỹ sẽ tăng thêm 46% vào năm 2025, trong khi xuất khẩu từ Mexico, Trung Quốc và Ấn Độ sẽ giảm.
Dựa trên riêng chi phí lao động, các công ty dệt may của Mỹ và Trung Mỹ không phải là đối thủ của Châu Á, dù yêu cầu cao hơn về tiêu chuẩn lao động và môi trường từ Hiệp định TPP dự khiến sẽ đẩy chi phí sản xuất của Việt Nam lên.
Tuy nhiên, Mỹ và các nước Châu Mỹ có lợi thế về khoảng cách, người tiêu dùng thích chuỗi cửa hàng "thời trang nhanh", và chất liệu bông giá rẻ và chất lượng cao của Mỹ. Những ưu thế này đủ mạnh để ngành công nghiệp bông của Mỹ tiếp tục thu hút đầu tư.
Nhiều chuyên gia trong ngành cho rằng Hiệp định TPP sẽ thúc đẩy hơn nữa sự thay đổi trong ngành thương mại dệt may toàn cầu.
Thị phần may mặc của Trung Quốc tại Mỹ đã giảm xuống dưới 37% vào giữa năm 2014 từ mức hơn 39% trong năm 2010, trong khi thị phần của Việt Nam đã tăng lên hơn 10%.
Theo chủ tịch Hiệp hội Công nghiệp Thời trang Mỹ Julia Hughes, hàng Việt Nam đã rẻ hơn so với Trung Quốc, và nếu được ưu đãi thêm về thuế, sự khác biệt còn lớn hơn nữa.
Nhiều công ty Trung Quốc như Shenzhou International Group, Texhong Textile Group và Pacific Textiles Holdings đang tìm cách sử dụng Việt Nam làm bàn đạp.
Các quy định về xuất xứ sẽ buộc Việt Nam phải thay Trung Quốc là nước cung cấp chính bên ngoài về sợi và dệt, trong khi phát triển ngành này của riêng mình. Việt Nam có thể tìm đến Malaysia, hoặc ngay cả đến Mỹ.
Theo www.baomoi.com
Từ khóa: TPP, may mặc, Việt Nam, Trung Quốc, thị phần
