Hiệp định thương mại tự do Mỹ-Singapore (USSFTA) không chỉ đã mang lại lợi ích kinh tế mà còn là mục tiêu chiến lược cho sự hiện diện nhiều hơn của Mỹ tại châu Á, Thủ tướng Lý Hiển Long phát biểu trong sự kiện kỷ niệm 10 năm ký kết Hiệp định USSFTA được tổ chức tại thủ đô Washington D.C, Mỹ. Dưới đây là bài phát biểu đầy đủ của ông Lý Hiển Long:
Hiệp định USSFTA bắt đầu vào một đêm tối, bão tố theo đúng nghĩa đen vì Tổng thống Bill Clinton và người tiền nhiệm của tôi Ngô Tác Đống đã đồng ý chơi một trận golf vào đêm muộn sau bữa tiệc tối tại Hội nghị thượng đỉnh APEC năm 2000. Trận đấu golf đó gần như đã bị cơn bão đêm kéo đi, nhưng khi trời sáng họ đã đã tạo ra một thỏa thuận mà dấu ấn của nó kéo dài đến tận hôm nay.
Điều này chỉ thật sự diễn ra sau bầu cử và George W Bush được chọn là vị tổng thống tiếp theo của Mỹ. Tuy nhiên, Tổng thống Clinton đã bắt đầu đàm phán hiệp định song phương với Singapore, chính quyền Tổng thống mới tiếp tục nhiệm vụ đó. Và dưới chính quyền Tổng thống Bush, chúng ta đã đạt được một hiệp định tiêu chuẩn cao vào năm 2014.
Ví dụ, Singapore đã cấp phép đảm bảo chất lượng cho các ngân hàng Mỹ, theo đó cho phép Citibank mở rộng hoạt động tại Singapore và đây là điều mà chúng tôi chưa từng làm với bất kỳ đối tác FTA nào khác. Về phía Mỹ, Mỹ đã cấp quy chế miễn thuế cho tất cả các sản phẩm xuất khẩu từ Singapore.
Lợi ích của USSFTA
USSFTA đã thúc đẩy thương mại và đầu tư giữa hai nước. Giao dịch thương mại liên tục tăng trưởng: bất kể đó là sản phẩm tiêu dùng như iPhone của Mỹ, áo sơ mi Raoul, gia vị Prima của Singapore hay những sản phẩm quan trọng hơn như thiết bị thăm dò, khai thác dầu được sử dụng trong hoạt động cứu hộ sau vụ tai nạn Deepwater Horizon tại Vịnh Mexico. Đến năm 2012, đầu tư của Mỹ vào Singapore đã vượt qua tất cả các quốc gia khác trong khu vực châu Á Thái Bình Dương, kể cả những nước lớn như Nhật Bản, Australia trong khi đó Singapore cũng góp phần tạo ra khoảng 40.000 việc làm cho công dân Mỹ. Ví dụ, Keppel AmFELS nhà sản xuất thiết bị công nghiệp khai thác biển hiện nay là một trong những nhà tuyển dụng lớn nhất của Nam Texas với gần 2.5000 công nhân.
USSFTA không chỉ mang lại các lợi ích kinh tế mà xa hơn là đạt được các mục tiêu chiến lược. Nó làm sâu sắc hơn sự tham gia của Mỹ vào khu vực, là tiền đề để Mỹ đạt được các FTA khác với Hàn Quốc, Australia và giờ đây là Hiệp định quan hệ đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) đang đàm phán. USSFTA cũng thúc đẩy sự hiện diện lâu dài của Mỹ tại khu vực châu Á Thái Bình Dương và lôi kéo các nước trong khu vực suy nghĩ cách nào để làm sâu sắc thêm mối quan hệ với Mỹ.
Bên cạnh USSFTA, quan hệ song phương giữa 2 nước cũng được rộng mở hơn. Chúng ta có Hiệp định khung chiến lược (SFA) cho phép 2 nước thắt chặt quan hệ quốc phòng và Singapore vui mừng chào đón các tàu chiến và máy bay Mỹ. Đã có rất nhiều người Singapore sinh sống, làm việc và học tập tại Mỹ và nhiều người Mỹ cũng làm điều tương tự tại Singapore, và điều này sẽ còn tiếp tục diễn ra.
Hiệp định quan hệ đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP)
USSFTA không phải là cách duy nhất mà Singapore thúc đẩy cho sự liên kết giữa hai bờ Thái Bình Dương. Ngay khi ký kết được USSFTA, Singapore đã tham gia vào một hiệp định tự do thương mại khác với một số đối tác nhỏ hơn gồm Brunei, New Zealand và Chile và hình thành nên nhóm P4 (Pacific 4). Đây là một FTA nhỏ, chất lượng cao được thiết lập nhằm tạo hạt nhân tăng trưởng tại khu vực châu Á Thái Bình Dương. Và điều đó đã xảy ra trong thực tế, vì P4 đã trở thành điểm khởi đầu của hiệp định TPP hiện đang được đàm phán. Tôi nói hiện đang được đàm phán nhưng chúng ta hy vọng một cách bí mật rằng hiện nay các vòng đàm phán đã đi vào giai đoạn cuối. Và tôi cho rằng có cơ hội để TPP có thể đạt được trong năm nay.
TPP chiếm 40% GDP thế giới và 1/3 thương mại toàn cầu với những tiêu chuẩn cao và do đó đây sẽ là hiệp định có thể thay đổi luật chơi thương mại toàn cầu. Về quy mô, TPP tương đồng với Hiệp định quan hệ đối tác chiến lược xuyên Đại Tây Dương (TTIP) mà Mỹ và EU đang đàm phán và lớn hơn so với Hiệp định mậu dịch tự do Bắc Mỹ (NAFTA). TPP sẽ góp phần tạo ra 700.000 việc làm mới tại Mỹ vào năm 2025, gấp 10 lần so với Hiệp định tự do thương mại Mỹ-Hàn Quốc.
Tất cả các bên tham gia TPP đều sẽ được hưởng lợi đáng kể, sẽ có sự bảo vệ mạnh mẽ từ sở hữu trí tuệ đến hỗ trợ cải tiến, sẽ có những nguyên tắc để thúc đẩy thương mại điện tử và mang lại lợi ích cho các hãng công nghệ, bất kể đó là Google, eBay, IBM, HP hay những doanh nghiệp nhỏ khác. TPP cũng sẽ nâng cao khả năng thâm nhập thị trường, điều này có nghĩa là sản phẩm đến tay người tiêu dùng với giá rẻ hơn và nhiều cơ hội xuất khẩu hơn cho các nhà sản xuất.
Về mặt chiến lược, TPP có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với vị thế của Mỹ tại khu vực châu Á Thái Bình Dương. Tổng thống Obama và chính quyền của mình đã cam kết Mỹ sẽ duy trì sức mạnh của mình tại khu vực Thái Bình Dương và tôi hy vọng chính quyền của ông sẽ còn đi xa hơn mục tiêu “tái cân bằng” tại châu Á. Singapore và nhiều nước châu Á Thái Bình Dương hoan nghênh điều này vì sự hiện diện của Mỹ sẽ thúc đẩy hòa bình, thịnh vượng và củng cố an ninh trong khu vực. Tuy nhiên, tái cân bằng không chỉ là sự hiện diện về quân sự mà còn trên diện rộng gồm giao lưu văn hóa, liên kết du lịch, thắt chặt quan hệ giữa người với người cũng như hợp tác về kinh tế.
Bối cảnh chiến lược tại châu Á thay đổi rất nhanh chóng. Trung Quốc là đối tác thương mại hàng đầu của nhiều nước trong khu vực kể cả các nước là đồng minh của Mỹ. Các nền kinh tế châu Á không chỉ hội nhập sâu với Trung Quốc mà còn với lẫn nhau. Ví dụ, Cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC) sẽ được hình thành trong năm tới và hiện đang đàm phán cho Hiệp định quan hệ đối tác chiến lược cấp khu vực (RCEP) gồm Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia, New Zealand Ấn Độ và các nước ASEAN. Vì vậy đối với Mỹ, để mở rộng sức ảnh hưởng và gắn kết nhiều hơn tại khu vực châu Á, chính sách thương mại phải là công cụ chính yếu và TPP là thỏa thuận quan trọng nhất trên phương diện này.
Đàm phán TPP là nhiệm vụ phức tạp vì nó vượt xa những hiệp định thông thường về cắt giảm thuế quan hay phi thuế quan. Các nước phải phải đưa ra những quyết định khó khăn và xem xét đến mức độ và tốc độ họ sẵn sàng tham gia trong bối cảnh kinh tế, chính trị của mỗi nước. Do đó, các vòng đàm phán TPP diễn ra rất khó khăn và Singapore rất may mắn khi trở thành nước chủ nhà của 3 hội nghị cấp bộ trưởng gần đây kể từ tháng 12 năm ngoái. Có lẽ nếu chúng tôi được tổ chức một hội nghị cấp bộ trưởng lần tới, chúng tôi sẽ sắp xếp một trận đánh golf vào đêm muộn.
Tuy nhiên, chúng ta đã gần đến đích và tôi tin tưởng lời hứa của Tổng thống Obama về việc sẽ giải quyết các vấn đề còn tồn tại một cách xây dựng và tôi nghĩ chúng ta có thể kết thúc đàm phán trong năm nay.
Phê chuẩn TPP tất nhiên là một bước tiến lớn để biến những kỳ vọng của chúng ta thành sự thật. Điều quan trọng là tại Mỹ, TPP nhận được sự ủng hộ từ cả 2 đảng lẫn công chúng và điều nước Mỹ nhận được không phải là những lợi ích tức thời mà về dài hạn là sự gắn kết nhiều hơn với khu vực châu Á Thái Bình Dương như cam kết của các bạn khi nói về chiến lược tái cân bằng hay sự hiện diện mang tính xây dựng tại khu vực.
Vì vậy, tôi hy vọng rằng chính quyền Tổng thống Obama và Quốc hội Mỹ sẽ làm việc cùng nhau để đạt được sự thống nhất về thẩm quyền tại cơ quan xúc tiến thương mại (TPA - cơ quan có quyền quyết định các nội dung đàm phán – ND) và tiến tới việc Quốc hội Mỹ sẽ thông qua TPP.
Kết luận
Mỹ đã luôn luôn khuyến khích một cho khuôn khổ dựa trên các nguyên tắc mở và toàn diện trong hợp tác quốc tế. Đó là điều đã tạo nên sức mạnh Mỹ, được nhiều nước trên thế giới chấp nhận và thực thi như một động lực hạt nhân. Đó cũng là lý do thúc đẩy Mỹ ký kết hiệp định tự do thương mại với một quốc đảo nhỏ như Singapore 10 năm trước. Tôi hy vọng đây cũng sẽ lý do thuyết phục nước Mỹ kết thúc đàm phán và thông qua TPP nhằm hiện thực hóa cam kết của Mỹ tại khu vực châu Á Thái Bình Dương và củng cố vị thế của mình trong thế kỷ 21.
Theo: http://www.straitstimes.com/ - PC
Từ khóa: Thủ tướng Singapore, Hiệp định thương mại tự do, Mỹ-Singapore, mở đường, đàm phán TPP
