Hiệp định quan hệ đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) trở thành hiện thực sẽ không chỉ mang lại lợi ích cho các bên tham gia mà còn tăng cường an ninh cho khu vực Đông Á bằng cách hình thành một đối trọng mới cân bằng với sự ảnh hưởng ngày càng lớn về kinh tế và quân sự của Trung Quốc.
Các bên tham gia đàm phán TPP hiểu rằng an ninh khu vực là một trong những lý do để thúc đẩy các vòng đàm phán đạt được kết quả.
TPP là vô cùng quan trọng không chỉ vì những lợi ích kinh tế mà nó mang lại mà còn trên phương diện địa chính trị, đại diện thương mại Mỹ Michael Froman nhấn mạnh sau khi kết thúc vòng đàm phán tại Sigapore mới đây. Ông cũng cho biết thêm, sự chủ động tham gia của Mỹ là hết sức có ý nghĩa.
Trung Quốc và Việt Nam đang có tranh chấp về chủ quyền ở khu vực Biển Đông, đây có thể là nguy cơ tiềm tàng đối với an ninh khu vực. Khi Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) ra thông cáo chung phản đối hành động của Trung Quốc, Bắc Kinh đã bắt tay vào một nỗ lực nhằm làm suy yếu sự gắn kết của các nước ASEAN bằng chính sách ngoại giao riêng lẻ. Cộng với tình hình chính trị tại Thái Lan ngày càng xấu đi, ổn định của khu vực Đông Á đang trở nên mong manh.
Đoàn kết và thịnh vượng
Thời mà những mâu thuẫn có thể được giải quyết bằng cân bằng quân sự đã qua, một nhà ngoại giao Mỹ tham gia vào quá trình hình thành TPP cho biết, do đó việc tạo nên các nguyên tắc thương mại lại trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.
Trọng tâm của TPP không phải là bao vây để ngăn chặn sự lớn mạnh của Trung Quốc, lý do là các bên tham gia TPP muốn phát triển đất nước mà không phụ thuộc quá nhiều vào Trung Quốc.
Vấn đề này được thể hiện rõ trong số liệu thương mại của Việt Nam, năm 2012 xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam tăng 18% đạt 114,6 tỷ USD. Sự tăng trưởng này chủ yếu do nhu cầu về quần áo, giày dép và hàng điện tử của Mỹ tăng cao. Tuy nhiên, Việt Nam lại nhập khẩu phần lớn nguyên liệu và thiết bị sản xuất từ Trung Quốc từ xi măng, thép, công cụ sản xuất, máy móc thiết bị đến sợi, vải và nhựa. Thâm hụt thương mại của Việt Nam với Trung Quốc ngày càng tăng tỷ lệ thuận với tăng trưởng xuất khẩu của nước này. Ngoài ra, Việt Nam phải mua điện từ Trung Quốc để cung cấp cho các ngành công nghiệp trong nước, điều này càng làm Việt Nam trở nên dễ bị tổn thương hơn trước những động thái bất ngờ từ Trung Quốc.
Về phương diện nào đó, tình huống này tương tự như những gì đang diễn ra tại Ukraine, nơi mà Nga nắm giữ quyền lực chi phối khi Nga là nước cung cấp khi đốt chính không chỉ cho Ukraine mà cho hầu hết các nước châu Âu.
Nhật Bản, Malaysia, Brunei và Philippines cũng có tranh chấp lãnh hải với Trung Quốc và không phải ngẫu nhiên mà các nước này hoặc đang tham gia đàm phán TPP hoặc đang được xem là những ứng viên tiếp theo có thể tham gia vào quá trình đàm phán này.
Bộ trưởng thương mại Australia, Andrew Robb thừa nhận các bên tham gia đàm phán đang cùng chia sẻ một cảm giác cấp bách, cho thấy mối quan tâm của các nước thành viên TPP về sự ảnh hưởng ngày càng lớn của Trung Quốc.
Một số nước tham gia đàm phán TPP đang phải đối mặt với tình trạng phản đối, chống lại tự do hóa thương mại, tuy nhiên thực tế của khu vực cho thấy các nước Đông Á không có sự lựa chọn nào khác ngoài việc đẩy nhanh tiến trình đàm phán TPP.
Theo http://asia.nikkei.com/ - PT
Từ khóa: TPP, quan trọng, tăng trưởng kinh tế, an ninh khu vực
