Một nghiên cứu mới đây của New Zealand về tác động của Hiệp định đối tác kinh tế xuyên Thái Bình Dương (TPP) cho thấy hiệp định TPP mang đến rất ít ích lợi cho đất nước này. Với hiệp định TPP, GDP của New Zealand sẽ đạt mức 47,9% vào năm 2030, nhưng điều này không có ý nghĩa gì vì GDP của quốc gia này vẫn sẽ đạt 47% vào mốc thời gian trên mà không cần đến hiệp định TPP.
Các lợi ích dự đoán TPP sẽ đem lại cho New Zealand đã bị cường điệu. Nếu tính đến toàn bộ những cái giá mà New Zealand phải trả khi tham gia hiệp định TPP thì lợi ích kinh tế mà hiệp định này mang lại cho nền kinh tế New Zealand có lẽ sẽ là rất nhỏ bé. Những lợi ích thực tếthu được từ việc cắt giảm thuế theo hiệp định TPP chỉ bằng ¼ dự kiến chính thức mà chính phủ New Zealand đưa ra.
Tuy hầu hết các lợi ích dự kiến TPP sẽ mang lại cho New Zealand đến từviệc cắt giảm các hàng rào phi thuế quan (NTBs), nhưng thật ra những dự báo về giá trị lợi ích mà New Zealand sẽ đạt được khi tham gia TPP hầu hết được tính toán dựa trên nguồn thông tin không đầy đủ và không rõ ràng.
Nông nghiệp
Những người hưởng lợi chính ở New Zealand sẽ là những nhà xuất khẩu nông sản, nhưng mứcgiảm thuế quan trung bình là 1,3% vào năm 2030 là không có tác dụng gì với giá hàng hóa tăng liên tục và biến động tỷ giá hối đoái.
Trong khi đó, các rào cản thương mại lại cản trở các sản phẩm nông nghiệp New Zealand tiếp cận thị trường Nhật Bản, Canada và Mỹ vẫn tiếp tục tồn tại. TPP cũng thất bại trong việc giải quyết vấn đề trợ cấp nông nghiệp gây bóp méo thương mại. Các rào cản thuế quan lớn vẫn tồn tại trong một số lĩnh vực tại Nhật Bản, Canada và Mỹ, và những rào cản này hầu như không thể loại bỏ trong tương lai.
Các tiêu chuẩn SPS được quy định trong TPP chỉ giới hạn trong vấn đề ghi nhãn, và điều này sẽ khiến các nhà xuất khẩu thực phẩm khó có thể tự xây dựng vị trí khác biệt với chất lượng caocho sản phẩm của mình trên thị trường. Hiệp định TPP cũng được sử dụng nhưng một công cụ phá hoại các cuộc đàm phán ở Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) - diễn đàn duy nhất có thể loại bỏ các loại trợ cấp gây bóp méo thương mại.
ISDS trong TPP khiến New Zealand gặp khó khăn khi ra các chính sách mới vì lợi ích cộng đồng
Các điều khoản về vấn đề giải quyết tranh chấp giữa nhà đầu tư và chính phủ (ISDS) trong hiệp định TPP sẽ khiến chính phủ New Zealand gặp khó khăn khi ra các chính sách mới vì lợi ích cộng đồng, do lo ngại bị các công ty có va chạm lợi ích với chính sách mới khiếu kiện.
Trong vấn đề này, hiệp định TPP có vẻ như hoàn toàn ưu tiên cho các doanh nghiệp lớn, đặc biệt các tập đoàn đa quốc gia của Mỹ. Do đó, hiệp định TPP sẽ khiến các nước thành viên khó có thể có những cải cách kinh tế khi cần thiết.
Lợi ích của hiệp định TPP có vẻ không phân chia đồng đều, vì nó tạonhiều thuận lợi hơn cho các tập đoàn lớn của Mỹ, trong khikhiến các doanh nghiệp nhỏ và ở những nơi xa xôi gặp nhiều bất lợi hơn. Các khoảnmà chính phủ phải bồi thườngnhà đầu tư trong ISDS có thể lớn hơn lợi ích kinh tế mà hiệp định TPP mang lại. Ngay cả khi chính phủ thắng kiện, chi phí pháp lý cũng sẽ rất cao.
Giá trị gia tăng
TPP vừa có thể giúp tăng giá trị cho nguyên vật liệu và hàng hóa và thúc đẩy chuỗi giá trị, vừa có thể trở thành một cản trở lớn cho vấn đề này.Hiệp định TPP có thể sẽ củng cố vị trí nhà sản xuất hàng hóa của New Zealand, nhưng đồng thời có thể cản trở New Zealand tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị - một nhân tố thúc đẩy sự thịnh vượng kinh tế.
Hiệp định TPP sẽ hạn chế khả năng sáng tạo cùng khả năng giải quyết thách thức của chính phủ, đồng thời có thể khiến các vấn đề như suy thoái môi trường và biến đổi khí hậu trở nên trầm trọng thêm.
Hơn nữa, dự kiến hiệp định TPP sẽ khiến lượng việc làm giảm và tăng bất bình đẳng trong thu nhập ở New Zealand. Khi phân tích hiệp định TPP, chính phủ New Zealand đã không cân nhắc đến những cái giá phải trả trên, trong khi những cái giá này là rất lớn và có thể nhiều hơn hẳn so với những lợi ích kinh tế mà hiệp định TPP mang lại.
Như vậy, hiệp định TPP thật racũng không hẳn là "hiệp định thương mại của thế kỷ 21"như những người ủng hộ nó tuyên bố.
Theo www.ipsnews.net – TV
Từ khóa: TPP, Bài học, New Zealand
