Hiệp định quan hệ đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) đưa ra nhiều điều khoản có lợi cho các doanh nghiệp xuất khẩu nhỏ và vừa của Mỹ.
Qua 7 năm đàm phán Hiệp định TPP, các phe đối lập nhiều lần tuyên bố rằng thỏa thuận này sẽ không mang lại lợi ích gì ngoài nâng cao đặc quyền cho các tập đoàn kinh tế lớn. Nhà kinh tế học Joseph Stiglitz cảnh báo rằng TPP có thể chỉ “mang lại lợi ích cho tầng lớp thượng lưu Mỹ cũng như các nhóm độc tài trên toàn cầu và không ai khác cả”.
Đàm phán đã kết thức, văn bản chính thức cũng đã được công bố hôm 5/11 cho thấy nhiều câu chuyện khác. Đáng chú ý, thỏa thuận TPP bao gồm các quy định mang tính đột phá cho phép các doanh nghiệp nhỏ có điều kiện phát triển thịnh vượng thông qua hoạt động xuất khẩu trong nội khối 12 nước thành viên TPP vốn chiếm đến 40% thương mại toàn cầu.
98% trong số 300.000 nhà xuất khẩu của Mỹ là doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs) - sử dụng ít hơn 500 lao động trong mỗi doanh nghiệp. Nhưng doanh nghiệp SMEs hiện chỉ đóng góp khoảng 1/3 vào tổng kim ngạch xuất khẩu trị giá 1,6 nghìn tỷ USD của Mỹ, do đó tiềm năng còn lại là rất lớn.
Ở phương diện khác, theo các chuyên gia kinh tế, khối doanh nghiệp SMEs đang tạo ra 2/3 tổng số việc làm mới tại Mỹ và là động lực quan trọng cho tăng trưởng kinh tế Mỹ. Các doanh nghiệp nhỏ có hoạt động xuất khẩu là nhóm tạo ra công ăn việc làm tốt nhất cho người lao động.
Các nhà đàm phán TPP đã nhận thấy rào cản thương mại như chi phí thuế cao, thủ tục hành chính không cần thiết, sự quan liêu thường là những gánh nặng quá mức cho các nhà xuất khẩu nhỏ với nguồn lực hạn chế. Ngoài ra, doanh nghiệp SMEs cũng đã nhiều lần nhấn mạnh sự sai biệt về quy định ở nước ngoài, cạnh tranh, dịch vụ hải quan và thanh toán… là những thách thức trong hoạt động của họ.
Do vậy, không giống như bất kỳ hiệp định nào được Mỹ ký kết trước đó, TPP bao gồm những quy định chi tiết được thiết kế nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Có hẳn một chương quy định về việc thành lập Ủy ban SME để giám sát các nước thành viên thúc đẩy cho hoạt động thương mại và cải cách của doanh nghiệp nhỏ và vừa. Các chương khác bao gồm năng lực cạnh tranh, hải quan, thương mại điện tử, cũng đề cập đến quy định đặc biệt quan trọng đối với quy trình thông quan hàng hóa bằng đường biển - kênh vận chuyển quan trọng của hầu hết doanh nghiệp xuất khẩu nhỏ, theo đó cơ quan hải quan sở tại phải giải phóng lô hàng trong vòng 6 giờ đồng hồ sau khi đại diện doanh nghiệp đã nộp đầy đủ giấy tờ cần thiết.
Kỹ thuật số đang nhanh chóng “dân chủ hóa” hoạt động thương mại, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp nhỏ có cơ hội làm ăn và cạnh tranh với những đối thủ lớn hơn. TPP sẽ tiếp tục trao quyền cho các nhà xuất khẩu nhỏ kết nối với khách hàng ở nước ngoài. Điều này đòi hỏi các thành viên TPP tạo ra cổng thông tin thân thiện với người dùng cùng chi tiết các điều luật thương mại; hỗ trợ thương mại điện tử thông qua bảo vệ người tiêu dùng, quyền riêng tư, chữ ký số và cơ chế thanh toán điện tử; tăng cường sử dụng hình thức hải quan điện tử và đảm bảo dữ liệu thông suốt giữa 12 quốc gia.
Bất chấp những chỉ trích, hầu hết các quy định trong TPP đều nhắm đến loại bỏ hàng rào thuế quan lẫn phi thuế quan. Hiệp định sẽ loại bỏ 18.000 dòng thuế bao gồm cả các dòng thuế hiện Mỹ đang áp đặt ở mức cao như hàng hóa tiêu dùng; máy móc thiết bị (lên đến 70%) lẫn trái cây tươi (40%). Chương hàng hóa cũng loại bỏ gần như hoàn toàn thuế đối với hàng hóa chế biến và nông sản của Mỹ. Đa số việc cắt giảm thuế sẽ được thực hiện ngay khi hiệp định có hiệu lực, chỉ một số ít mặt hàng nhạy cảm thực thi theo lộ trình.
Các doanh nghiệp xuất khẩu nhỏ, thường là người duy nhất chịu trách nhiệm về việc tuân thủ các quy định, sẽ đánh giá cao các yêu cầu trong TPP nhờ vào việc cải cách thủ tục hải quan theo hướng đơn giản, nhanh chóng và minh bạch hơn bao gồm cắt giảm các bước xét nghiệm, chứng nhận và giấy tờ không cần thiết.
Theo một cuộc khảo sát năm 2013 do Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ Mỹ thực hiện, 63% những người doanh nghiệp nhỏ và vừa không có hoạt động xuất khẩu cho biết họ rất quan tâm đến khả năng xuất khẩu, tỷ lệ này tăng cao so với kết quả là 43% được khảo sát trong năm 2010. Báo cáo gần đây của hãng Babson&Baruch cũng lưu ý rằng 75% các doanh nhân Mỹ dưới 35 tuổi đã sử dụng Internet để bán sản phẩm và dịch vụ của mình.
Hiệp định TPP có thể đóng vai trò quan trọng trong việc giúp các doanh nghiệp SMEs của Mỹ xuất khẩu nhiều hàng hóa hơn đồng thời mang lại cơ hội cho nhiều người dân khác bước vào lĩnh vực này.
Tác giả: Gerwin - thành viên cao cấp tại Viện Chính sách Progressive
Theo http://www.wsj.com/ - HP
Từ khóa: Doanh nghiệp nhỏ và vừa, SMEs, quyền lợi lớn, TPP
