Theo nhà kinh tế cao cấp Anthony Nafte thuộc tập đoàn CLSA,Trung Quốc khó có khả năng bỏ lỡ cơ hội tham gia Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) và cuối cùng cũng sẽ đăng ký gia nhập hiệp định thương mại và đầu tư do Mỹ khởi xướng mà hiện chiếm tới 26% tổng thương mại toàn cầu.
Lý do để nói Trung Quốc sẽ tham gia TPP, Nafte đã viết trong một báo cáo, bao gồm: Trung Quốc sẽ đối mặt với nguy cơ mất khả năng cạnh tranh để thúc đẩy thương mại và tiếp cận thị trường nếu Trung Quốc không tham gia vào Hiệp định này; và TPP - bao gồm các vấn đề rộng lớn hơn là cắt giảm thuế - sẽ giúp Trung Quốc thu hẹp mức thâm hụt lâu dài của quốc gia này trong thương mại dịch vụ và tạo lực đẩy cho việc cải cách các doanh nghiệp nhà nước vốn cồng kềnh và kém hiệu quả.
"Câu hỏi đặt ra là Trung Quốc, nếu phụ thuộc vào thương mại, sẽ chọn đứng ngoài TPP hay không” Nafte viết trong báo cáo. "Các đối tác TPP, bao gồm các thị trường rộng lớn của Mỹ và Nhật Bản, chiếm hơn 25% kim ngạch xuất khẩu của Trung Quốc. Nếu TPP thành công và Hàn Quốc gia nhập trước thì Trung Quốc sẽ chột dạvới quyết định đứng ngoài TPP".
Một trong những động lực thúc đẩy TPP là Mỹ muốn Trung Quốc tham gia vào cuộc tranh chiến thiết lập cácquy định thương mại tự do.
Nafte so sánh tình hình hiện tại cũng giống như Trung Quốc 15 năm trước, khi nước này đắn do cân nhắc về việc có nên gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới WTO hay không.
"Trung Quốc đang ở trongtình thế khó xử tương tự khi họ cân nhắc việc gia nhập WTO vào cuối năm 2001. Nhiều chuyên gia tư vấn thời điểm đó cho rằng Trung Quốc không nên gia nhập WTO vì nếu gia nhập thì các doanh nghiệp nước ngoài cạnh tranh hơn sẽ giết chết ngành công nghiệp sản xuất của Trung Quốc. Tuy nhiên, thực tế đã chứng minh rằng, sau khi gia nhập WTO, thị phần thương mại toàn cầu của Trung Quốc đã gia tăng mạnh mẽ từ 4,1% năm 2001 lên 11,4% năm 2014. Khi thị phần thương mại toàn cầu của Trung Quốc đạt mức ổn định cao, nó sẽ đòi hỏi Trung Quốc phải thực hiện một quyết định táo bạo về gia nhập TPP".
Trung Quốc bị cản trở bởi các các điều kiện quá khó khăn của TPP, nhưng nếu không gia nhập TPP thì cái giá phải trả cũng không phải là nhỏ. Một sự thỏa hiệp là rất có thể
Nhưng không giống như WTO, sự kiện gia nhập được nhà nước hỗ trợ các chiến dịch tuyên truyền trên phạm vi toàn quốc, TPP thì lại không đượcphổ biến, tuyên tuyền rộng rãi trong nước. "Cách mà Mỹ tiếp cận và nói về lợi thế của TPP đã không hấp dẫn được người dân Trung Quốc" Tristram Sainsbury, một nhà nghiên cứu tại Viện Chính sách Quốc tế Lowy Think Tank của Úc nói.
Theo quan điểm của Nafte, TPP là một hiệp định thương mại toàn diện và "tiêu chuẩn nghiêm ngặt đã làm cho nó trở thành một thỏa thuận chất lượng cao và có hiệu quả trong việc đạt được một nền thương mại tự do và công bằng".
Nếu Trung Quốc cùng đứng chung trên con tàu TPP, thì nước này phải ngừng cung cấp “bầu sữa”cho các doanh nghiệp nhà nước. Đổi lại, Trung Quốc sẽ được quyền tiếp cận thị trường Mỹ tốt hơn, bằng việc các rào cản đầu tư mà Washington vẫn dùng để né tránh các công ty Trung Quốc sẽ được dỡ bỏ.
Một giải pháp hoàn hảo, theo quan điểm của Nafte, là Trung Quốc gia nhập TPP và Mỹ điền tên mình vào Ngân hàng Đầu tư Sơ sở Hạ tầng châu Á. "Qua đó, sẽ giảm được nhiều căng thẳng rất quan trọng của khu vực này".
Một thỏa hiệp khác giữa Trung Quốc và Mỹ cũng có thể đến từ việc kết hợp giữa TPP với RCEP (Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện). "Một thỏa hiệp có thể xảy ra là sự kết hợp của TPP và RCEP (cả hai đang trong giai đoạn hoàn thiện), hoặc ít nhất là bổ sung quy mô cho hai thỏa thuận, để trở thành một “thỏa thuận khu vực siêu khổng lồ”. Đây có thể là một cách để Mỹ và Trung Quốc tiến đến một sự đồng thuận trong các lĩnh vực cùng quan tâm và đóng góp chung vào việc thiết lập các quy tắc thương mại quốc tế.
Theo http://www.scmp.com - MD
Từ khóa: Trung Quốc, tham gia, Hiệp định, thương mại, TPP, Mỹ
