Một cộng đồng ASEAN thống nhất sẽ đẩy nhanh tốc độ cấu trúc nền kinh tế và dự kiến sẽ tạo ra khoảng 14 triệu việc làm mới đến năm 2025.
Nhiều kỹ sư tại Đông Nam Á đã đăng ký với Ủy ban Đăng bạ Kỹ sư ASEAN để bằng cấp của họ được thừa nhận trong phạm vi khu vực. Theo Ban Thư ký ASEAN, lượng kỹ sư chuyên nghiệp bắt đầu làm việc tại nhiều nước khác nhau trong ASEAN đã tăng lên nhanh chóng.
Hiện có 987 kỹ sư đã đăng ký với Ủy ban Đăng bạ Kỹ sư ASEAN (ACPE) và 220 kiến trúc sư đăng ký với Ủy ban Đăng bạ Kiến trúc sư ASEAN (AA). Đây là 1 trong 8 ngành nghề thực hiện theo Thỏa thuận công nhận lẫn nhau (MRA) giữa các nước ASEAN nhằm thúc đẩy lao động có tay nghề được dịch chuyển tự do.
Linh hoạt hơn
Tiến sĩ Nurul Huda Hassan đã làm việc trong lĩnh vực nha khoa trong 11 năm. Gần đây, vị bác sĩ 35 tuổi này bắt đầu mở phòng khám riêng tại Kota Damansara, ngay sát thủ đô Kuala Lumpur, Malaysia. Tuy nhiên, bà cũng mong muốn được làm việc tại Singapore và Indonesia. "Đó là điều kích thích tôi. Tôi nghĩ sẽ khá thú vị nếu tôi có cơ hội chuyển đến làm việc tại một nước nào đó trong ASEAN", bà Nurul cho biết.
Không dễ để có được một giấy phép làm việc như một chuyên gia nước ngoài. Tiến sĩ Nurul nói nha sĩ phải trải qua kỳ thi thực hành ở các nước khác nhau và bà hy vọng sẽ có sự linh hoạt lớn hơn trong tương lai, đặc biệt là thỏa thuận công nhận lẫn nhau trong lĩnh vực nha khoa. "Có lẽ nên thống nhất các kỳ thi làm một để bạn không phải đi lại nhiều lần và tham dự nhiều kỳ thi ở những nước khác nhau", bà đề nghị.
Một cộng đồng kinh tế ASEAN
ASEAN muốn thành lập một thị trường chung thống nhất vào cuối năm nay. Với vị thế hiện tại Malaysia đang giữ vai trò quan trọng để biến Cộng đồng kinh tế ASEAN thành hiện thực. Cộng đồng kinh tế ASEAN hướng đến sự tự do dịch chuyển của hàng hóa, dịch vụ, vốn và lao động có tay nghề.
MRA là một công cụ quan trọng trong việc thúc đẩy lao động dịch chuyển lớn hơn trong khu vực. Thông qua MRA, các nước ASEAN có thể hấp thu tri thức, kinh nghiệm của các chuyên gia trong một số ngành nghề nhất định.
Có 8 ngành nghề theo MRA gồm bác sĩ, nha sĩ, y tá, kế toán, điều tra, kiến trúc sư, kỹ sư và những người hoạt động trong lĩnh vực du lịch. Chuyên gia trong các lĩnh vực này hiện chỉ chiếm 1,5% lực lượng lao động ASEAN.
Hơn nữa, việc thực hiện MRA không đảm bảo lao động sẽ dịch chuyển nhiều hơn vì những ai được phép xuất cảnh làm việc vẫn phải tuân thủ theo các nguyên tắc và quy định trong nước.
Chủ tịch Hội đồng ASEAN, tiến sĩ Munir Abdul Majid cho biết: "nếu một kỹ sư muốn đến làm việc tại Malaysia, cơ quan nhập cư sẽ yêu cầu ông ta chứng minh rằng mình đang làm một công việc hoặc dự án mà trong đó không có người Malaysia nào đủ năng lực".
Bảo vệ người lao động trong nước
Tại Singapore, biện pháp này cũng được giới thiệu để bảo vệ lao động tại chỗ. Từ tháng 8 năm 2014 bên sử dụng lao động có thể đăng tuyển dụng tại ngân hàng việc làm của Chính phủ trong ít nhất 14 ngày trước khi lao động nước ngoài được phép dự tuyển.
Bô Công Thương Singapore cho biết, trong khi chào đón lực lượng lao động có tay nghề cao nhưng quốc đảo này không thể không kiểm soát dòng chảy lao động vì diện tích nhỏ và giới hạn các nguồn lực.
Các nhà quan sát cho rằng cơ chế "ưu tiên trước tiên cho lao động trong nước, thứ hai là lao động ASEAN" có thể là cách tiếp cận hữu hiệu.
ASEAN đang từng bước tạo khuôn khổ bằng cấp hài hòa giữa các thành viên
Bên cạnh MRA, ASEAN cũng đang từng bước tạo ra một khuôn khổ bằng cấp nhằm hài hòa hóa các thỏa thuận pháp lý giữa các quốc gia thành viên.
"Chúng tôi không nhìn cả khu vực, chúng tôi bắt đầu từ cách tiếp cận song phương", ông Douglas Foo thành viên Hội đồng Kinh doanh ASEAN nói, "bắt đầu bằng việc 2 quốc gia thừa nhận tiêu chuẩn, kỹ năng cho một nghề nghiệp cụ thể sẽ dễ dàng và thực tế hơn. Nhưng mức độ phát triển khác nhau của các nền kinh tế lại khiến mọi thứ rất khó cân bằng".
Các bước đi cần thiết của ASEAN để lao động có thể dịch chuyển tự do có vẻ chậm chạp nhưng các nhà kinh tế lại cảnh bảo rằng nó đang đi quá nhanh.
Phó Giáo sư Randolph Tan, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Thực nghiệm Đại học Quản lý Singapore cho biết: "Đây là bài tập thực hành kiên nhẫn, Trong dài hạn, tất cả các nước sẽ được hưởng lợi. Chỉ một điều tôi muốn cảnh báo để phản đối việc tìm kiếm lợi nhuận nhanh chóng. Bài học mà Singapore có nhiều kinh nghiệm trong 10 năm qua là dòng chảy lao động từ nước ngoài phải được kiểm soát chặt chẽ. Chúng tôi đã được hưởng lợi từ điều này nhưng chúng tôi cũng phải trả qua rất nhiều các cuộc tranh luận trước công chúng về những hậu quả của nó".
ASEAN dự kiến sẽ tiếp tục thu hút các chuyên gia quốc tế đến làm việc vì tiềm năng tăng trưởng và nhu cầu lao động cao. ASEAN cũng được dự báo sẽ trở thành nền kinh tế lớn thứ 4 thế giới vào năm 2050. AEC ra đời cũng được kỳ vọng sẽ tạo thêm khoảng 14 triệu việc mới đến năm 2025.
Dịch chuyển lớn hơn nữa
Thế hệ trẻ ở Myanmar cũng muốn di chuyển nhiều hơn nữa. Myanmar là một trong những quốc gia kém phát triển trong ASEAN. Bắt đầu cải cách từ năm 2011 và ảnh hưởng của lao động có tay nghề tại đây là rất đáng kể. Một số doanh nghiệp quan ngại lao động trong nước của Myanmar không có khả năng cạnh tranh với lao động nước ngoài.
"Liệu Myanmar sẽ có các chuyên gia có tay nghề trong vòng 10 năm với tốc độ tương tự mà Thái Lan, Malaysia và Singapore đã có? Tôi không nghĩ vậy", ông U Moe Kyaw thành viên Hội đồng Kinh doanh ASEAN của Myanmar nói. "Môi trường để họ phát triển đã trở nên khó khăn hơn. Họ sẽ không thể cạnh tranh được. 10, 20 năm sau khi Myanmar mở cửa và khi nó có một môi trường đầu tư tốt hơn thì mới có thể có sự thay đổi đột biến".
ASEAN đang cố gắng để hiện thực hóa tầm nhìn một cộng đồng chung vào năm 2015 và xa hơn nữa. Tuy nhiên, thực tế hội nhập đầy đủ vẫn còn khá xa. Các nước ASEAN sẽ cần nhiều thời gian hơn vì sự chênh lệch phát triển.
Trong khi tin rằng ASEAN có thể gặt hái được nhiều lợi ích to lớn từ hội nhập khu vực trong tương lai, các chuyên gia cũng nhấn mạnh rằng họ cần làm việc nhiều hơn nữa để đạt được điều đó.
(Bài viết được đăng trong Báo cáo về ASEAN của Trung tâm IPS châu Á Thái Bình Dương. Bản quyền thuộc tập đoàn truyền thông PTE).
Theo http://www.channelnewsasia.com/ - PC
Từ khóa: ASEAN, thúc đẩy, lao động, dịch chuyển, khu vực
