Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) hôm qua thứ 3 ngày 22/7/2014 buộc đứng ra giải quyết các tranh chấp thương mại liên quan đến lệnh cấm nhập khẩu của Matxcova đối với thịt lợn từ EU và các lệnh trừng phạt của EU đối với thép và phân bón của Nga.
Cơ chế giải quyết tranh chấp của WTO cho phép lắng nghe các mâu thuẫn từ cả 2 phía trong bối cảnh căng thẳng giữa Nga và EU tăng cao trong vấn đề Ukraina.
Nga đã ra lệnh cấm nhập khẩu thịt lợn từ EU vào tháng 1/2014, ngay trước khi nổ ra khủng hoảng chính trị tại Ukraina, đẩy mối quan hệ Nga và EU lên mức căng thẳng trong nhiều thập kỷ qua. Nga cho rằng lệnh cấm là cần thiết do xuất hiện nhiều trường hợp đã chết do dịch tả lợn tại một số quốc gia thành viên của EU như Ba Lan hay Lithuania.
Trong khi các thành viên của 160 nền kinh tế thuộc WTO được phép sử dụng các biện pháp hạn chế thương mại khi liên quan đến vấn đề sức khỏe người dân thì EU cho rằng lệnh cấm của Nga là hoàn toàn sai lầm. Các nhà phê bình liên tục cáo buộc Nga sử dụng lệnh cấm nhập khẩu như một công cụ chính trị ngay cả trước và sau khi gia nhập WTO vào năm 2012.
Vào đầu tháng này, Nga cũng ra lệnh cấm nhập khẩu thị lợn (có hạn mức) từ Moldova sau khi nước này ký một thỏa thuận hợp tác với EU, tiếp theo sau việc giới hạn nhập khẩu sữa từ Ukraine.
Các nhà bình luận cho rằng, Nga đang sử dụng lệnh cấm nhập khẩu thịt lợn như một hình phạt chính trị đối với các nước đồng mình với Nga trong thời kỳ chiến tranh lạnh và giờ đây có khuynh hướng xa Nga, Ba Lan và Lithuania là các ví dụ điển hình khi đã bị cấm xuất khẩu thịt lợn và sữa vào thị trường Nga cách đây nhiều năm.
Trong khi đó, EU cho rằng một số ít các trường hợp phát hiện có virus dịch tả lợn là do nhập khẩu từ Belarus – một đồng minh của Nga, nơi được xem là nguồn gốc lây bệnh nhưng không nằm trong danh sách cấm nhập khẩu của Nga.
Nga từ lâu đã là thị trường tiêu thụ thịt lợn lớn của EU, kim ngạch xuất khẩu thịt lợn vào Nga hàng năm khoảng 1,4 tỷ EUR (tương đương 1,9 tỷ USD), chiếm ¼ kim ngạch xuất khẩu của toàn EU. EU đang mất đi 4 triệu EUR mỗi ngày vì lệnh cấm này từ chính phủ Nga.
EU đã yêu cầu WTO trừng phạt Nga về việc áp “phí tái chế” đối với xe ô tô, xe tải, xe buýt và các loại xe khác vì cho rằng đây là hành động bảo hộ khi chỉ áp dụng đối với hàng hóa nhập khẩu.
Cuộc họp lần 2 của WTO diễn ra vào hôm qua sẽ quyết định liệu EU có vi phạm các nguyên tắc của WTO không khi duy trì biểu thuế “điều chỉnh năng lượng” có hiệu lực từ năm 2002 đối với sản phẩm thép và phân bón nhập khẩu từ Nga. WTO có thể áp mức thuế bổ sung nếu phát hiện có hành vi phá giá. Tuy nhiên, quan trọng hơn WTO phải chứng minh được các nhà sản xuất thuộc EU đã chịu tổn thất từ việc phá giá của Nga và việc áp thuế của EU không phải là hành động chống lại các đối thủ nước ngoài.
Nga cho rằng thuế chống bán phá giá đã bị áp dụng một cách không công bằng, các công ty thép và phân bón của Nga không thể xuất khẩu sang thị trường EU và mất đi hàng trăm triệu USD mỗi năm. Nga cũng phản đối về chính sách cải cách năng lượng của EU vì làm ảnh hưởng đến lợi nhuận của tập đoàn dầu khí khổng lồ Gazprom của nước này.
Cơ chế giải quyết tranh chấp của WTO sẽ bao gồm các chuyên gia độc lập về thương mại và pháp lý, có thẩm quyền đưa ra các biện pháp trả đũa nếu có đủ bằng chứng để đứng về phía nguyên đơn. Quá trình giải quyết tranh chấp có thể kéo dài trong nhiều năm đi kèm các thủ tục đánh giá sự tuân thủ, kháng cáo và phúc thẩm.
Theo http://www.eubusiness.com/ - PC
Từ khóa: WTO, giải quyết, tranh chấp, thương mại, EU, Nga
