Chính phủ Ấn Độ đe dọa sẽ không thực thi thỏa thuận Bali đạt được vào năm ngoái, một động thái có thể ngăn chặn những nỗ lực làm sống lại các cuộc đàm phán đa phương và tiếp tục gây tổn hại uy tín của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO).
Thỏa thuận đạt được của 160 thành viên WTO vào tháng 12 năm ngoái là các nước cam kết tạo ra dòng chảy thương mại hàng hóa trên phạm vi toàn thế giới. Quan trọng hơn, nó đánh dấu lần đầu tiên trong 2 thập kỷ Bộ trưởng các nước thành viên có thể đạt được một thỏa thuận khi các thành viên chủ chốt của WTO ưu tiên cho các cuộc đàm phán cấp khu vực như một giải pháp thay thế.
Thỏa thuận “tạo điều kiện thuận lợi cho thương mại” đang đối diện với thời hạn thực hiện đầu tiên vào 31/7/2014 khi các thành viên WTO phải đưa ra quyết định đồng thuận bằng cách thông qua quyết định về “Hiệp ước gia nhập”.
Tuy nhiên trong một bài phỏng vấn với tờ Thời báo Tài chính, Bộ trưởng Thương mại Ấn Độ - Bà Nirmala Sitharaman nói rằng Ấn Độ sẽ không thông qua Hiệp ước gia nhập vì họ cảm thấy không hài lòng với những gì đang diễn ra trong các cuộc đàm phán về an ninh lương thực, điều mà các bộ trưởng cũng đã cam kết tại Bali vào năm ngoái. Bà cho rằng, đàm phán về vấn đề an ninh lương thực đã bị gạt sang một bên.
Ấn Độ muốn đàm phán ngay lập tức và chuyên sâu về những vấn đề chưa được giải quyết như dự trữ và các chương trình trợ cấp nông nghiệp và không muốn chờ đến năm 2017, thời hạn chót được đặt ra tại Bali về “giải pháp lâu dài” đối với các chương trình an ninh lương thực của các nước thành viên.
Dự trữ lương thực luôn là vấn đề nhạy cảm đối với đất nước có 1,2 tỷ dân như Ấn Độ, nơi mà 40% trẻ em dưới 5 tuổi bị suy dinh dưỡng. Cơ chế để giải quyết vấn đề liên quan đến an ninh lương thực theo các quy định của WTO vẫn còn là điểm gây tranh cãi và các Bộ trưởng tại Bali đã thống nhất giải quyết cho đến năm 2017.
Hiện tại, Ấn Độ đang cung cấp cho nông dân một khoản trợ giá tối thiểu cho việc trồng lúa mì và các loại ngũ cốc khác, sau đó phân phối hạt giống cho người nghèo với giá trợ cấp. Một vài quốc gia cho rằng cơ chế này làm méo mó thị trường toàn cầu, trong khi một số khác cho rằng điều này là cần thiết trong bối cảnh giá lương thực thế giới tăng cao.
“Đưa ra thời hạn chót nhưng điều này không có nghĩa phải chờ đợi để bắt đầu. Chúng tôi muốn bắt đầu ngay tức khắc và muốn thấy sự chuyển động nhanh chóng và thực chất trong vấn đề này”, bà Sitharaman cho biết.
Ấn Độ đã làm các thành viên WTO sốc khi bất ngờ tuyên bố sẽ không ủng hộ cho thỏa thuận tạo điều kiện thuận lợi cho thương mại. Một quan chức cao cấp của WTO tại Geneva cho biết, điều Ấn Độ thực sự muốn để đổi lại phiếu bầu của nước này vẫn chưa được làm rõ.
Nam Phi đang ủng hộ Ấn Độ và một số nước thành viên WTO thuộc châu Phi cũng bày tỏ quan ngại về việc liệu chương trình hỗ trợ tài chính cải thiện quy trình hải quan có được thực hiện. Để xoa dịu sự lo lắng này, ông Roberto Azevedo, Tổng Giám đốc của WTO dự kiến sẽ công bố gói hỗ trợ tài chính trong tuần tới cho các nước đang phát triển để đáp ứng được các điều khoản theo thỏa thuận tại Bali.
Đây cũng sẽ là chủ đề thảo luận chính khi Bộ trưởng Thương mại nhóm nước G20 và ông Azevedo nhóm họp trong tuần này tại Sydney. Và câu hỏi vốn đã tồn tại rất lâu rằng liệu đàm phán đa phương có thể mang lại tự do thương mại và định vị vai trò của WTO trong nền kinh tế toàn cầu sẽ tiếp tục được tranh luận khi mà đàm phán Doha đã bị đình trệ trong nhiều năm và các thành viên chủ chốt như Mỹ và EU hiện đều tập trung vào đàm phàn các hiệp định cấp khu vực vốn không thuộc khuôn khổ WTO.
Thỏa thuận tại Bali đã mang lại tín hiệu lạc quan cho nhiều nước và trong những tháng gần đây ông Azevedo đã làm việc tích cực nhằm soạn thảo một kế hoạch khôi phục các vòng đàm phán Doha. Tuy nhiên, nếu WTO không truyền tải được các vấn đề mà các thành viên đã thống nhất thì sự nghi ngờ sẽ bao trùm bất kỳ cuộc đàm phán nào trong tương lai.
Đại sứ Mỹ tại WTO nói với tờ Thời báo Tài chính: “Đây là thời khắc quan trọng đối với WTO. Thỏa thuận Bali đã tạo ra làn gió đầu tiên cho cánh buồm WTO trong 20 năm. Nếu Thỏa thuận này sụp đổ thì nó sẽ là một cú đánh mạnh vào uy tín của WTO”.
Ấn Độ có một lịch sử lâu dài, đồng thời là bên đàm phán khó khăn của WTO. Câu hỏi quan trọng là bằng cách nào chính phủ mới của Thủ tướng Narendra Modi sẽ tiếp cận được với các vòng đàm phán tại Geneva trong khi vẫn duy trì nỗ lực khôi phục tăng trưởng kinh tế trong nước.
Thủ tướng Modi muốn thu hút đầu tư nước ngời để khôi phục kinh tế Ấn Độ. Trong kế hoạch ngân sách đầu tiên, chính phủ Ấn Độ tuyên bố sẽ nâng tỷ lệ sở hữu tại các công ty thuộc sở hữu nước ngoài trong các ngành bảo hiểm và quốc phòng. Chính quyền ông Modi cũng mong muốn tăng gấp đôi kim ngạch xuất khẩu hàng hóa, từ 1,7% lên 4% tổng kim ngạch thế giới trong vòng 5 năm tới.
Bà Sitharaman cho biết Ấn Độ vẫn duy trì các cam kết của mình với WTO, kể cả tạo điều kiện cho tự do thương mại. Tuy nhiên, Ấn Độ lo ngại mối quan tâm của mình sẽ không được xem xét. “Chúng tôi muốn đồng hành với thế giới, mở của nền kinh tế và có các quy tắc thương mại công bằng nhưng đây không phải là cách để thực hiện điều đó. Chúng tôi muốn WTO thành công, nhưng tiếng nói của chúng tôi đã không được lắng nghe… Sự phối hợp của chúng tôi nhiều lần trong quá khứ đã biến chúng tôi trở nên thiếu quyết đoán”.
Theo ft.com -PC
Từ khóa: Ấn Độ, đe dọa, ngừng, đàm phán, WTO, tranh chấp, vấn đề, an ninh, lương thực
