Ngày 11/12, Vương quốc Anh và Việt Nam đã ký thỏa thuận kết thúc đàm phán Hiệp định thương mại tự do (UKVFTA) giữa hai nước.
Khi được thực thi đầy đủ, Hiệp định này sẽ xóa bỏ hầu như tất cả các loại thuế quan giữa hai nước.
Đại sứ quán Anh tại Việt Nam ước tính, Việt Nam sẽ tiết kiệm được 151 triệu USD tiền thuế từ thỏa thuận này, trong khi Vương quốc Anh tiết kiệm được khoảng 36 triệu USD.
FTA này sẽ củng cố mối quan hệ Việt Nam - Vương quốc Anh trên phương diện tự do hóa thương mại, quy định pháp luật và sự phù hợp trong các tiêu chuẩn toàn cầu.
Sau khi Hiệp định Thương mại Tự do EU - Việt Nam (EVFTA) được phê chuẩn, Vương quốc Anh và Việt Nam mong muốn tăng cường hơn nữa quan hệ và mở rộng quan hệ song phương. Gần đây nhất, Ngoại trưởng Vương quốc Anh Dominic Raab đã đến thăm Hà Nội vào ngày 29-30 tháng 9 và thảo luận về quan hệ Việt Nam-Vương quốc Anh với Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Việt Nam Phạm Bình Minh.
Khao khát một thỏa thuận thương mại tự do
FTA này có ý nghĩa quan trọng đối với Vương quốc Anh, vì nước này dự kiến sẽ rời EU sau ngày 31/12/2020. Vương quốc Anh đang tất bật đàm phán để giữ cho các hiệp định thương mại mà EU đã có với các đối tác cũng sẽ có hiệu lực với Vương Quốc Anh để nước này có thể tiếp tục được hưởng các thỏa thuận thương mại ưu đãi từ ngày 1/1/2021.
Ngoài ra, Việt Nam đã cam kết ủng hộ việc Vương quốc Anh tham gia Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP). CPTPP bao gồm 11 quốc gia và muốn tham gia hiệp định, Vương Quốc Anh sẽ cần sự chấp thuận của tất cả các quốc gia thành viên. Dù vậy, đây là một chiến thắng đáng kể cho Vương quốc Anh; các đồng minh của nước này như Australia, Canada và New Zealand đều là thành viên của CPTPP, vì vậy cơ hội được tham gia của Anh là rất lớn.
Đối với Việt Nam, việc Vương quốc Anh tham gia CPTPP cùng với FTA song phương với nước này sẽ là một diễn biến đôi bên cùng có lợi, vì việc hoàn tất cả hai hiệp định thương mại sẽ giúp quốc gia định hướng xuất khẩu bắt kịp các mục tiêu tăng trưởng vốn bị ảnh hưởng bởi đại dịch COVID-19.
Thương mại Việt - Anh
Việt Nam là nhà xuất khẩu lớn thứ hai ở Đông Nam Á sang Anh sau Thái Lan với kim ngạch thương mại song phương giữa hai nước đạt 6,7 tỷ USD trong năm 2019. Các mặt hàng xuất khẩu chính sang Anh bao gồm điện thoại di động, hàng may mặc và thủy sản. Vương quốc Anh cũng đang hướng đến Việt Nam với các hàng hóa và dịch vụ như giáo dục, năng lượng tái tạo, công nghệ, cơ sở hạ tầng và chăm sóc sức khỏe. Trên thực tế, đây là nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất trong lĩnh vực giáo dục của Việt Nam.
Giáo dục
Như đã đề cập ở trên, Vương quốc Anh là một trong những nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất vào ngành giáo dục tại Việt Nam. Ngoài ra, giáo dục vẫn là một ưu tiên quốc gia của chính phủ Việt Nam. Tầng lớp trung lưu ngày càng tăng ở Việt Nam ưa chuộng hệ thống giáo dục tư nhân hơn là hệ thống trường công lập do chất lượng dịch vụ tốt hơn. Do đó, Việt Nam đã trở thành thị trường tiềm năng để mở trường học, trường dạy nghề tư thục. Hơn nữa, nhu cầu về các trung tâm đào tạo tiếng Anh chất lượng cũng như giáo dục đại học và đào tạo giáo viên cũng tiếp tục gia tăng ở Việt Nam. Ngoài ra, đào tạo kỹ thuật và dạy nghề là trọng tâm trong các kế hoạch phát triển của chính phủ, đặc biệt khi tính chất việc làm đã thay đổi theo sự phát triển của kỹ thuật số chẳng hạn như Cách mạng Công nghiệp 4.0.
Năng lượng tái tạo
Sự bùng nổ phát triển năng lượng mặt trời gần đây ở Việt Nam mang đến nhiều cơ hội hơn nữa cho các doanh nghiệp Vương quốc Anh. Mức tiêu thụ năng lượng của Việt Nam dự kiến sẽ tăng lên khi nước này phục hồi sau thời kỳ suy thoái do đại dịch gây ra. Việt Nam tiếp tục phụ thuộc vào than vì giá thành rẻ nhưng tiến bộ công nghệ và những lo ngại về môi trường khiến năng lượng tái tạo trở nên hấp dẫn hơn. Gần đây nhất, chính phủ đã nhắc lại lập trường của mình về việc năng lượng tái tạo, định hướng năng lượng tái tạo phải đóng góp 20% vào tổng nguồn cung năng lượng vào năm 2030. Vì vậy, trong thời gian tới, Việt Nam sẽ có nhu cầu cao về công nghệ, thiết bị và đào tạo trong lĩnh vực năng lượng tái tạo, lĩnh vực mà Vương quốc Anh có chuyên môn.
Cơ sở hạ tầng
Là một nền kinh tế đang phát triển nhanh, danh sách các dự án cơ sở hạ tầng của Việt Nam tiếp tục tăng lên. Với 50% dân số Việt Nam dự kiến sẽ sống ở các thành phố vào năm 2030, chính quyền ở Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh đang thúc đẩy xây dựng hệ thống tàu điện ngầm với giá trị hơn 22 tỷ USD với hy vọng giảm bớt ùn tắc giao thông và cải thiện chất lượng không khí. Chính phủ cũng đang tiếp tục mời gọi các nhà đầu tư tham gia xây dựng và cấp vốn cho một số dự án đường cao tốc.
Sân bay Long Thành để thay thế cho sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất hiện đang quá tải dự kiến sẽ hoàn thành vào năm 2025. Việt Nam là một trong những nước có tỷ lệ đầu tư cơ sở hạ tầng trên GDP cao nhất ở Đông Nam Á. Đặc biệt, lĩnh vực đường sắt và hàng không là những lĩnh vực mở ra cơ hội lớn cho các doanh nghiệp Vương quốc Anh cung cấp các sản phẩm và dịch vụ của mình.
Chăm sóc sức khỏe
Việt Nam có nhu cầu ngày một tăng về các dịch vụ chăm sóc sức khỏe, trong khi khả năng đáp ứng của các bệnh viên công còn hạn chế. Vì vậy, ngành chăm sóc y tế của Việt Nam đang mở ra cơ hội lớn cho các nhà đầu tư. Việt Nam hiện đang trải qua những biến đổi về kinh tế và nhân khẩu học, xu hướng này sẽ mang lại tiềm năng to lớn cho ngành. Theo Fitch Solutions, chi tiêu cho chăm sóc sức khỏe dự kiến sẽ đạt 23 tỷ USD vào năm 2022 với mức tăng trưởng kép hàng năm là 10,7%. Việt Nam có tầng lớp trung lưu tăng nhanh và dân số già cùng với sự phát triển kinh tế nhanh chóng đã thúc đẩy nhu cầu về các dịch vụ chăm sóc sức khỏe chuyên biệt và chất lượng cao hơn.
Bộ Y tế Việt Nam đã dự báo rằng thị trường thiết bị y tế trong nước sẽ tăng trưởng với tốc độ 18 đến 20 % từ năm 2016 đến năm 2020. Tuy nhiên, hầu hết các thiết bị y tế đều phải nhập khẩu. Các bệnh viện công cũng thiếu trang thiết bị cần thiết cho các khoa phẫu thuật và chăm sóc đặc biệt. Do sản xuất trong nước không đáp ứng được nhu cầu, Chính phủ Việt Nam khuyến khích nhập khẩu thiết bị y tế và đây là một lĩnh vực hấp dẫn khác cho các nhà đầu tư Anh.
Trong tương lai gần
Sau thỏa thuận đối tác kinh tế với Nhật Bản và thỏa thuận thương mại với Singapore, thỏa thuận với Việt Nam là thỏa thuận thương mại thứ ba của Vương quốc Anh ở châu Á. Đối với Vương quốc Anh, thỏa thuận này mang lại tiềm năng đáng kể để mở rộng xuất khẩu sang Việt Nam, một trong những thị trường mới nổi phát triển nhanh nhất thế giới.
Mặc dù UKVFTA dự kiến sẽ có hiệu lực vào ngày 1 tháng 1 năm 2021, nhưng vẫn chưa rõ khi nào thì FTA này sẽ được ký kết. Việt Nam cũng tuyên bố sẽ áp dụng hiệp định EVFTA với Vương quốc Anh cho đến khi một hiệp định song phương được ký kết. Tuy nhiên, nếu theo cách này, thỏa thuận thương mại giữa hai nước sẽ tương tự như EVFTA.
Vương quốc Anh và Việt Nam đã nâng cấp quan hệ lên thành Đối tác Chiến lược vào năm 2010 và từ đó đến nay, thương mại giữa hai nước không ngừng tăng trưởng.
Mặc dù một thỏa thuận thương mại sẽ mang lại lợi ích cho cả hai nước, nhưng các nhà đầu tư Vương quốc Anh nên làm quen với môi trường pháp lý và thuế hiện hành của Việt Nam. Nhà đầu tư nhắm vào các lĩnh vực phù hợp với mục tiêu phát triển của Việt Nam sẽ có khả năng tìm thấy thành công trong các dự án đầu tư dài hạn.
Nguồn: Vietnam Briefing
Từ khóa: thỏa thuận đối tác kinh tế, tiềm năng đáng kể, mở rộng xuất khẩu, EVFTA, dự án đầu tư dài hạn
