Sau khi kiểm soát thành công sự lây lan của Đại dịch Covid-19, đã đến lúc Malaysia bắt đầu tập trung vào các chính sách phục hồi dài hạn.
Là một nền kinh tế mở, sự tăng trưởng kinh tế của Malaysia phụ thuộc rất nhiều vào sự hồi phục của nền kinh tế toàn cầu. Tuy nhiên, viễn cảnh phục hồi dựa vào xuất khẩu và đầu tư nước ngoài không mấy sáng sủa, Malaysia không thể trông mong vào sự hỗ trợ của thế giới. Hội nghị Liên hợp quốc về Thương mại và Phát triển (UNCTAD) ước tính rằng dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào các nước đang phát triển ở châu Á sẽ giảm tới 45% chỉ trong năm 2020, do đó cần phải tạo những động lực mới để thúc đẩy sự tăng trưởng.
Bên cạnh việc ký kết Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP), thông qua Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) cũng là mục tiêu dễ dàng đạt được.
Malaysia là thành viên ban đầu của Hiệp định CPTPP, nhưng điều đáng ngạc nhiên là cho đến nay, nước này vẫn chưa chính thức phê chuẩn Hiệp định, mặc dù đã giành được những nhượng bộ quan trọng cho tập đoàn Bumiputera, bao gồm các đối xử đặc biệt cho các nhà thầu Bumiputra trong lĩnh vực mua sắm công và duy trì các tập đoàn có liên hệ với chính phủ (GLC), chẳng hạn như sự độc quyền của Petronas trên thị trường xăng dầu. Đến nay, đã có bảy nước thành viên đã chính thức phê chuẩn hiệp định, bao gồm Nhật Bản, Singapore và Australia. Vậy thì, tại sao không phê chuẩn CPTPP khi mà hiệp định này mở ra triển vọng tăng cường thương mại với 7 quốc gia trên, trong khi không ảnh hưởng gì đến các thành phần quan trọng trong chương trình nghị sự quốc gia của Malaysia?
Hơn nữa, nhiều quốc gia, bao gồm cả Vương quốc Anh và Đài Loan, đã bày tỏ sự quan tâm đến việc tham gia Hiệp định, điều này sẽ mang đến cơ hội hưởng lợi từ các cam kết thuế quan- có thể giảm xuống thấp đến xoá bỏ hoàn toàn (0%) - với một số đối tác thương mại lớn nhất, đồng thời củng cố các kết quả hiện có của Malaysia. Những nghiên cứu mới nhất của IDEAS về Hiệp định CPTPP cũng trùng khớp với giả định này. Nghiên cứu ước tính, GDP của Malaysia sẽ tăng 1% và xuất khẩu tăng 1,45% sau khi phê chuẩn Hiệp định, và có lẽ quan trọng hơn là tạo thêm 140.000 việc làm cho người Malaysia.
Các nhà sản xuất Malaysia hiện đang phải chịu mức thuế nhập khẩu cao trong các ngành sản xuất ô tô, công nghệ sinh học và điện tử, điều này làm cho chi phí sản phẩm tăng từ 20% đến 40% và làm giảm khả năng cạnh tranh của Malaysia so với các nước khác; đặc biệt là đối với các đối thủ cạnh tranh trong Hiệp định CPTPP. Do Đài Loan luôn nằm trong số mười đối tác thương mại hàng đầu của Malaysia, nếu nước này cũng tham gia vào Hiệp định CPTPP, thương mại của Malaysia sẽ có thêm lợi ích chiến lược. Đài Loan cung cấp nhiều hàng hóa trung gian công nghệ cao cho Malaysia hơn bất kỳ thành viên Hiệp định CPTPP nào khác, đặc biệt là trong các ngành sản xuất nói trên. Do đó, việc trì hoãn phê chuẩn quan hệ đối tác trong Hiệp định CPTPP có thể cản trở tiến độ của Malaysia trong việc chuyển đổi sang Cách mạng Công nghiệp lần thứ tư, làm giảm triển vọng phục hồi trong thời gian ngắn hạn và phát triển dài hạn của Malaysia.
Việc phê chuẩn Hiệp định CPTPP có khả năng sẽ cải thiện lợi thế cạnh tranh tương đối của Mylaysia và điều này trở nên cấp bách hơn khi xét đến làn sóng di dời chuỗi cung ứng ra khỏi Trung Quốc như hiện nay bởi ảnh hưởng từ Chiến tranh Thương mại Mỹ-Trung và sự gián đoạn chuỗi cung ứng do đại dịch Covid-19 gây ra. Malaysia đang ở vị thế thuận lợi để nắm bắt những khoản đầu tư rất cần thiết này từ các tập đoàn đa quốc gia. Tuy nhiên, để thiết lập vị thế của mình như một trung tâm sản xuất của khu vực, Mylaysia cần bắt đầu hạ thấp các rào cản thương mại - cả thuế quan và phi thuế quan - đối với hàng công nghệ cao nhập khẩu từ các thành viên Hiệp định CPTPP hiện tại và trong tương lai.
Để thực sự tối đa hóa lợi ích kinh tế của Hiệp định thương mại tự do, Malaysia cần ưu tiên phê chuẩn Hiệp định CPTPP song song với việc thực hiện cải cách. Ví dụ, Malaysia nên thúc đẩy để tăng tính minh bạch, và cho phép sự tham gia của các bên liên quan trong các quy trình mua sắm công; đặc biệt trong bối cảnh nợ công của Malaysia ở mức cao, các biện pháp trên sẽ giúp nâng cao trách nhiệm của khu vực công, tạo được niềm tin trong nước và quốc tế. Mặc dù, việc thực hiện các vấn đề trên sẽ khó mà đạt được trong thời gian ngắn hạn, nhưng niềm tin vào hệ thống quản lý của Malaysia cuối cùng sẽ thúc đẩy khả năng cạnh tranh quốc tế của Malaysia. Cuối cùng, Malaysia nên áp dụng một tầm nhìn dài hạn hơn về phục hồi và phát triển, đặt nền kinh tế của Malaysia trên một quỹ đạo tăng trưởng bền vững và linh hoạt hơn.
Tác động của đại dịch Covid -19 cùng với cuộc khủng hoảng kinh tế năm 2020 đã và đang tàn phá xã hội Malaysia theo nhiều cách. Tuy nhiên, nó cũng mang lại cho Malaysia cơ hội tốt để xem xét lại những lợi thế chiến lược của mình và những cải cách cơ cấu cần thiết. Việc ký kết Hiệp định RCEP là một bước đi tích cực và đúng hướng, và Malaysia nên tiếp tục tham gia vào các chính sách kinh tế cởi mở tương tự. Phê chuẩn Hiệp định CPTPP là một tiến trình mà chính phủ Malaysia chắc chắn phải xem xét khi muốn định vị lại chính mình để việc phục hồi có thể xảy ra.
* Tricia Yeoh là Giám đốc điều hành của IDEAS (Institute for Democracy and Economic Affairs).
Nguồn: Malay Mail
Từ khóa: CPTPP, Malaysia, cạnh tranh quốc tế, tích cực, đúng hướng, kinh tế cởi mở
